Sosyoekonomik Olarak Dezavantajlı Ailelerden Gelen 10-12 Yaş Arası Çocuklarla Felsefe (P4c) Çalışmalarının Çocukların Eleştirel Düşünme Becerilerine Etkisi
Özdemir Demirci B., Arlı Çil D. (Yürütücü), Çotuksöken B.
TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2026 - 2027
- Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
- Destek Programı: 1002 - Hızlı Destek Programı
- Başlama Tarihi: Mart 2026
- Bitiş Tarihi: Mart 2027
Proje Özeti
Mevcut
araştırma, eğitim programlarında çocuklarla felsefe çalışmalarına yer
verilmesinin sosyoekonomik
olarak dezavantajlı ailelerden gelen çocukların eleştirel düşünme
becerilerinin gelişimine katkı sağlayacağını göstermeyi amaçlanmaktadır. Sınıf
içerisinde yapılacak olan felsefe çalışması, kısa hikâyeler ya da hikâyelerden
bölümler kullanılarak başlatılacak, bu hikâyelerde geçen kavramların (örn., dürüstlük, cesaret, farklılıklar, çevre sorunları-iklim değişikliği, hayvan hakları) analiz
edilmesine ve hikâyelerden sorular çıkarılarak bu soruların tartışılmasına
odaklanacaktır. Bu çalışmalarda, çocukların sorgulayıcı düşünmeleri,
birbirlerini dinlemeleri ve anlamaya çalışmaları, farklı bakış açılarını ve
düşünceleri kavramaya, olaylara ve durumlara farklı açılardan bakmaya
çalışmaları, demokratik bir şekilde tartışmaları ve birlikte düşünmeleri teşvik
edilecektir. Uygulanacak olan bu felsefe çalışmalarının çocukların eleştirel
düşünme becerilerine katkı sağlayacağı varsayılmaktadır. Bu varsayımı test
etmek amacıyla, araştırma ön-test/son-test şeklinde tasarlanmıştır. Katılımcı
çocukların eğitim öncesindeki mevcut eleştirel düşünme becerilerine ilişkin
ölçümler alınacak (ön-test), ardından 10 haftalık felsefe eğitimi uygulanacak
ve son olarak çocukların eleştirel düşünme becerileri yeniden ölçülecektir
(son-test). Araştırmanın hipotezi, verilen felsefi sorgulama eğitiminin
çocukların eleştirel düşünme becerilerini ön-testten son-teste anlamlı düzeyde
arttıracağı şeklindedir.
Etik onayı takiben, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) izni kapsamında örneklem, uygun örnekleme (convenience sampling) yöntemiyle İstanbul ilinin Anadolu yakasında sosyoekonomik gelişmişlik düzeyi düşük olarak belirlenmiş ilçelerdeki devlet ortaokulunda öğrenim gören öğrencilerden oluşacaktır (Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü, 2022). Sınıf ziyaretleri, okul idaresi, sınıf öğretmeni, araştırma yürütücüsü ve eğitmenlerin müsait olma durumuna göre her sınıf ile haftada 1 kez (40 dakika) olmak üzere planlanacaktır.