Osmanlı El Sanatı Motiflerinin Çağdaş İç Mekâna Uyarlanabilirliği: Yerel Üretim ve Tasarım Modeli
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2026 - 2026
- Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
- Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
- Başlama Tarihi: Haziran 2026
- Bitiş Tarihi: Kasım 2026
Proje Özeti
Bu araştırma, Osmanlı el sanatları motiflerinin çağdaş iç mekân tasarımına sistematik ve uygulanabilir bir şekilde uyarlanmasını amaçlayan yenilikçi bir projedir. Araştırmanın bilimsel niteliği, kültürel mirasın korunması ve modern tasarım süreçlerine entegrasyonu üzerine odaklanmaktadır. Osmanlı motiflerinin tarihsel gelişimi, estetik değeri, üretim teknikleri ve kültürel işlevi literatür temelli olarak incelenecek; motiflerin modern tasarımlarda kullanımı, toplumsal hafızanın ve kültürel kimliğin sürdürülmesi açısından ele alınacaktır. Literatürde mevcut çalışmaların çoğunluğunun estetik boyutla sınırlı olduğu ve üretim ile uygulanabilirlik süreçlerini sistematik biçimde ele almadığı görülmüştür. Bu bağlamda, proje “Osmanlı dönemi geleneksel motifler çağdaş iç mekân tasarımında hangi tasarım ve üretim ilkeleri doğrultusunda uygulanabilir?” sorusunu yanıtlamayı hedeflemektedir. Araştırmanın yeniliği, motiflerin estetik, üretim ve uygulanabilirlik boyutlarının birlikte ele alınması ve yerel üreticilere uygulanabilir bir uyarlama modeli sunmasıdır. Proje uygulamalı tasarım yöntemiyle kültürel mirası çağdaş iç mekân tasarımına aktarma ve sistematik bir model geliştirme sürecidir. Osmanlı dönemi geleneksel motifler çağdaş iç mekân tasarımına uyarlanabilirliği açısından incelenecek ve sistematik bir tasarım-uyarlama modeli geliştirilecektir. Araştırma, literatür taramaları ve mevcut örneklerin incelenmesi ile motiflerin estetik, kültürel ve üretim bağlamlarını analiz ederek başlayacaktır. Toplanan motifler, tema, dönem, stil ve üretim tekniği gibi kriterlere göre sınıflandırılacak; oran-orantı, ritim, simetri, modülerlik ve malzeme uyumu gibi estetik ve fonksiyonel kriterler doğrultusunda değerlendirilecektir. Analiz sonuçları, modern tasarım diline uyarlanabilirlik seviyeleri ve geometrik dönüşümlerle sistematik kriter setlerine dönüştürülecek, motiflerin modern iç mekân uygulamalarına entegrasyonu diyagramlar ve şemalar ile modellenecektir. Seçilen motifler farklı üretim teknikleriyle prototiplenerek teknik dayanım, estetik bütünlük ve uygulanabilirlik açısından test edilecek olup, elde edilen bulgular tasarım sürecine geri besleme olarak entegre edilecektir. Bu yaklaşım, motiflerin çağdaş tasarımlara uygulanabilirliğini ölçülebilir ve tekrarlanabilir biçimde ortaya koyarken, tasarımcılar için veri odaklı bir uyarlama modeli sunmayı hedeflemektedir. Projenin yaygın etkisi, bilimsel, ekonomik ve kültürel alanlarda kendini göstermektedir. Bilimsel açıdan ulusal ve uluslararası makaleler, akademik sunumlar ve literatüre katkı sağlanması öngörülmektedir. Ekonomik ve sosyal açıdan, motiflerin modern tasarımlara entegrasyonu ile yerel üretim desteklenecek, istihdam yaratılacak ve kültürel turizm ile yaratıcı endüstriler güçlendirilecektir. Ayrıca proje, Türkiye’de kültürel miras temelli yeni tasarım projelerinin geliştirilmesi için model oluşturacak, akademik ve endüstri iş birliklerine temel teşkil edecektir. Sonuç olarak, bu proje, Osmanlı motiflerinin estetik ve kültürel değerlerini modern iç mekân tasarımına entegre ederek hem kültürel mirasın korunmasına hem de yerel üretim ve ekonomik sürdürülebilirliğe katkı sağlayan özgün ve uygulanabilir bir model sunacaktır.