İş Hukukunda Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin Niteliği
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Özel Hukuk, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Erhan Birben
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Arabuluculuk, alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinden olup Türk Hukukunda uygulaması, ihtiyari ve zorunlu arabuluculuk olarak ikiye ayrılmaktadır. Ülkemizde zorunlu arabuluculuk, dava şartı arabuluculuk olarak görünüm kazanmaktadır. Dava şartı arabuluculuk, ilk olarak iş hukuku uyuşmazlıkları için getirilmiş olup yargının iş yükünün azaltılması maksadıyla kapsamı genişletilmiştir. Söz konusu kapsamın artması, arabuluculuk neticesinde düzenlenen arabuluculuk anlaşma belgesine ilişkin uyuşmazlıkların da artmasına sebep olmuştur. Bu durum sonucunda, öğreti tartışmaları ve çelişkili yargı kararları oluşmuştur. Bu bağlamda arabuluculuk anlaşma belgesinin niteliği de büyük önem kazanmıştır. Zira özellikle iş hukuku açısından, arabuluculuk anlaşma belgesine eklenebilecek hükümlerle bu belgenin geçerliliği hususları tartışılmıştır. Söz konusu tartışmalar ise anılan belgenin hukuki niteliği kapsamında gerçekleştirilmiştir. İş hukukunda arabuluculuk anlaşma belgesinin niteliğine ilişkin tespit, esasında iş hukukunda arabuluculuk uygulaması, anlaşma belgesine konulabilecek hükümler ve bu hükümlerin niteliği ile anlaşma belgesine bağlanan sonuçlar incelenerek yapılmalıdır. Bu bağlamda tezimiz iki bölümden oluşmakta olup birinci bölümde alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemi kavramı ile özellikleri incelenecek ve bu yöntemlerden arabuluculuk detaylıca açıklanacaktır. Arabuluculuğun genel esaslarının açıklanması sonucunda, dava şartı arabuluculuğun benzer kurumlarla kıyasına değinilecektir. Tezimizin ikinci bölümünde ise arabuluculuk faaliyeti sonucunda düzenlenen arabuluculuk anlaşma belgesinin, iş hukuku uyuşmazlıklarındaki görünümü ele alınacaktır. İş hukukunda arabuluculuk anlaşma belgesinin niteliğinin tespiti için iş hukukunda sıklıkla karşılaşılan sözleşme/tutanaklar incelenecek ve anlaşma belgesiyle birleşen/ayrılan yönlerine değinilecektir. Bu kapsamda arabuluculuk anlaşma belgesinde bulunabilecek hükümler irdelenecektir. Ayrıca, arabuluculuk anlaşma belgesine bağlanan sonuçlar, arabuluculuk anlaşma belgesinin geçerliliği ve anlaşma belgesinde anlaşılan hususlara ilişkin getirilen dava açma yasağına değinilecektir. Anahtar Kelimeler: Arabuluculuk, Arabuluculuk Anlaşma Belgesi, Dava Şartı Arabuluculuk, Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri.