Konuşma sesi bozukluğu olan çocukların dil ve erken okuryazarlık becerilerinin incelenmesi


Dr. Öğr. Üyesi AYLİN BAŞARAN

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Üsküdar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Dil ve Konuşma Terapisi, Türkiye

Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Şaziye Seçkin Yılmaz

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Konuşma sesi bozukluğu (KSB) sosyal katılımı, akademik başarıyı, mesleki performansı ve konuşma anlaşılırlığını etkileyen, konuşma sesi üretimi ile ilgili zorluk ile karakterize bir bozukluktur. KSB'ye gelişimsel dil bozukluğu da eşlik edebilmektedir. KSB olan çocukların okuryazarlık becerilerini edinme ve geliştirme konusunda risk grubunda oldukları bilinmektedir. Bununla birlikte KSB olan çocuklar okuma ve yazma becerilerinin gelişimsel öncüleri olan erken okuryazarlık becerilerinde de eksiklik yaşayabilmektedirler. Dolayısıyla okul öncesi dönemde KSB olan çocukların dil ve erken okuryazarlık becerilerinin değerlendirilmesi ileride karşılaşabilecekleri olası okuma ve yazma sorunlarına yönelik hazırlanacak önleyici müdahale programların planlanması açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada KSB olan çocukların dil ve erken okuryazarlık becerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya KSB olan 30 çocuk katılmıştır (Ortalama Yaş=65.4 ay, Standart Sapma=3.65). Katılımcıların KSB tanılarını doğrulamak amacıyla Türkçe Sesletim-Sesbilgisi Testi kullanılmıştır. Katılımcıların dil ve erken okuryazarlık performansları Türkçe Okul Çağı Dil Gelişimi Testi ve Erken Okuryazarlık Testi normlarına göre incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda KSB olan okul öncesi dönemdeki çocukların dil ve erken okuryazarlık becerilerinde düşük performans gösterdikleri görülmüştür. Ayrıca KSB olan çocukların dil ve erken okuryazarlık becerileri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bu çalışmanın sonuçlarından yola çıkarak KSB olan çocukların değerlendirmelerinde sesletim becerileri ile birlikte dil ve erken okuryazarlık becerilerinin de değerlendirilmesi önerilmektedir.