DEVLETİN SOSYAL VE EKONOMİK ÖDEVLERİNİN MALÎ KAYNAKLARIYLA SINIRLI OLMASI: VERGİ ÖDEVİNİN HAKLILIĞI AÇISINDAN BİR TARTIŞMA
Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, cilt.0, sa.1, ss.625-647, 2022 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 0 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2022
- Dergi Adı: Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.625-647
- Maltepe Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
1982 Anayasasının “Devletin İktisadî ve Sosyal Ödevlerinin Sınırları” başlıklı 65. maddesi, Anayasanın sosyal ve ekonomik alanlarda devlete yüklediği ödevlerin, devletin malî kaynaklarının yeterliğine göre yerine getirileceğini kayıt altına almaktadır. Bu kayıt, sosyal ve ekonomik hakların devlete olumlu edimde bulunma ödevi getirdiği düşüncesine bir sınır çizgisi çekme ve böylece devlet bütçesi üzerinde oluşabilecek yükleri kontrol altına alma çabası olarak değerlendirilebilir. Ancak, vergi ödevinin haklılığı açısından bakıldığında, insan haklarının tamamı devlete olumlu edimde bulunma ödevi yükler ve insan haklarının tamamı devletin bütçesiyle sınırlı olarak korunabilir. Sosyal ve ekonomik haklar açısından böyle bir vurguya başvurulması, hukuk öğretisinde ve uygulamasında, anılan hakların insan hakları olarak kıymetini düşürecek şekilde yorumlanmaya açıktır.
Article 65 of the 1982 Constitution, titled “Limits of Economic and Social Duties of the State”, determines that the constitutional duties imposed on the state in the social and economic areas shall be fulfilled in the limits of the adequacy of financial resources of the state. Such limitation may be considered as an effort to draw a borderline to the idea that social and economic rights impose a duty on the state to take positive actions, and thus to control the possible burdens that may arise on the state budget. However, from the perspective of the legitimacy of obligation to pay taxes, all human rights impose the duty to take positive actions on the state, and all human rights can be protected within the limits of the state budget. Employing such an emphasis in the constitution makes social and economic rights open to interpretation in a way that degrades their value as human rights in the legal doctrine and practice.