Mikro Afet Depolarının Yer Seçiminde Coğrafi Bilgi Sistemleri Destekli Best-Worst Yöntemi Uygulaması

Creative Commons License

RABİA B., Tanyas M.

Türk deprem araştırma dergisi (Online), cilt.8, sa.2, ss.374-384, 2026 (TRDizin)

Özet

Mikro afet depoları, ilçe düzeyinde kamu binaları, metro istasyonları gibi noktalarda acil yardım malzemelerinin önceden konumlandırıldığı depolardır. Yüksek deprem riski, yoğun nüfus yapısı ve karmaşık ulaşım ağına sahip İstanbul gibi metropollerde mikro afet depolarının etkin biçimde konumlandırılması, afetlere müdahale kapasitesinin artırılması açısından önem taşımaktadır. Geliştirilen yaklaşımda, öncelikle mikro afet deposu için alternatif yerler belirlenmiş ve ilgili yer seçiminde etkili olan kriterler belirlenmiştir. Kriterlerin önem düzeyleri Best-Worst Yöntemi kullanılarak ağırlıklandırılmıştır. Önem düzeyleri dikkate alınarak Coğrafi Bilgi Sisteminde (CBS) her kriter için mekânsal veri katmanı oluşturulmuştur. Bu çalışmada ilçe ölçeğinde mikro afet depo konumlarını optimize etmek amaçlanmıştır. Çalışmanın metodolojisinin uygulanması amacıyla Küçükçekmece ilçesi seçilmiş olup, geliştirilen yaklaşım farklı demografik ve coğrafi özelliklere sahip diğer ilçe düzeyindeki yerleşim birimlerine de uyarlanabilir niteliktedir.
Micro disaster warehouses are facilities where emergency relief materials are pre-positioned at points such as public buildings and metro stations at the district level. In metropolitan areas such as Istanbul, which have high earthquake risk, dense population structure and complex transportation networks, the effective location of micro disaster warehouses is important for increasing disaster response capacity. In the developed approach, alternative locations for micro disaster warehouses were first identified, and the criteria affecting site selection were determined. The importance levels of the criteria were weighted using the Best-Worst Method. Considering these importance levels, spatial data layers were created for each criterion in the Geographic Information System (GIS). This study aimed to optimize micro disaster warehouse locations at the district scale. In order to apply the methodology of the study, Küçükçekmece district was selected, and the developed approach is adaptable to other district-level settlements with different demographic and geographical characteristics.