Sanatçıların Sosyal Güvenliği: Oyunculuk Mesleğinde Mevzuat, Uygulama ve ÖrgütlenmeSorunları
Kültür ve Sanatla Huzurlu Çalışma Hayatı Sempozyumu, Ankara, Türkiye, 20 - 21 Mayıs 2026, ss.46-47, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.46-47
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Maltepe Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu bildiri, oyunculuk mesleğinde sosyal güvenlik, çalışma rejimi ve sendikal örgütlenme alanlarında ortaya çıkan yapısal sorunları ele almayı amaçlamaktadır. Oyuncular; sinema, dizi, reklam ve tiyatro alanlarında çoğu kez bağımlı çalışma ilişkisi içinde emek sunmalarına rağmen, uygulamada her zaman 4A kapsamında sigortalı işçi olarak çalıştırılmamaktadır. Bunun yerine serbest meslek makbuzu, fatura veya proje bazlı sözleşmeler üzerinden kurulan çalışma biçimleri, oyuncuların sosyal güvenlik, iş güvencesi, çalışma süresi, dinlenme hakkı ve iş sağlığı ve güvenliği gibi temel korumalara erişimini zayıflatmaktadır.
Bildiride özellikle 4A Ek 6 sanatçı sigortalılığı rejiminin, başka bir sigortalılık hâlinin ortaya çıkması durumunda kesintiye uğraması; sinema ve dizi sektöründe uzun ve düzensiz çalışma sürelerinin olağanlaşması; kendi namına çalışan serbest meslek erbabı olarak konumlandırılan oyuncuların İş Kanunu’nun koruyucu hükümlerinden fiilen yararlanamaması tartışılacaktır. Ayrıca oyunculuk mesleğinin işkolu bakımından parçalı biçimde değerlendirilmesi de ele alınacaktır. Sinema alanındaki faaliyetlerin 10 numaralı “Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar” işkolu; tiyatro oyunculuğunun ise 18 numaralı “Konaklama ve Eğlence İşleri” işkolu kapsamında değerlendirilmesi, mesleki temsilin ve sendikal örgütlenmenin bütünlüğünü zayıflatmaktadır.
Bu çerçevede bildiri, oyunculuk mesleği için fiilî çalışma ilişkisini esas alan; proje bazlı, süreksiz ve çoklu çalışma biçimlerini dışlamayan; sosyal güvenlik ile sendikal hakları birlikte değerlendiren bütüncül bir koruma modelinin gerekliliğini savunmaktadır.