NİTEL METODOLOJİ VE KATILIMLI EYLEM ARAŞTIRMASI 2026
Maltepe Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2026
- Yayın Türü: Kitap / Ders Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: Maltepe Üniversitesi Yayınları
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Maltepe Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu kitap, "Gagauz Dili ve Kültürünün Kaybolmaması için Sosyo-Kültürel Bir Model Denemesi: Sağlıklı İki Dilliliğin Gagavuzlar İçin Avantaja Çevrilmesi" isimli uluslararası TÜBİTAK destekli proje kapsamında yürütülen "Nitel Metodoloji ve Katılımlı Eylem Araştırması" kursunda ele alınan konular dikkate alınarak hazırlanmıştır. Temel olarak üç bölümü olan kitabın birinci bölümünde sosyal bilim araştırmalarının genel tanıtımı yapılmakta, "araştırma" ve "bilim" kavramları tartışılmakta, neden sosyal bilim araştırmasına gereksinim duyulduğu, araştırma süreci, evreleri ve basamakları; amacı, araştırma sonuçlarının kimler tarafından ve nasıl kullanılacağı, araştırmada zamanın nasıl kullanılacağı ile veri toplama/veri analizi teknikleri açısından araştırmanın boyutları anlatılmaktadır. Nitel ve nicel araştırmalardaki bakış açısının ve buna göre seçilecek yöntemin iyi anlaşılabilmesi için sosyal bilimlerde, özellikle sosyolojide sosyal dünyayı anlamak/açıklamak üzere geliştirilen temel teorilerden söz edilmekte ve bu yaklaşımlardan yola çıkılarak metodolojinin anlamları tartışılmaktadır. Bu bölümün son kısmında ise nitel ve nicel yaklaşımların/yöntemlerin birbirlerine olan üstünlükleri ve zayıflıkları; avantaj/ dezavantajları ortaya konmakta ve karşılaştırmalar yapılmakta; bir arada kullanıldıklarında birbirlerinin zayıflıklarını nasıl kapattıklarından ve sinerji yarattıklarından söz edilmektedir. Nitel metodolojiye yer verilen ikinci bölümde ise, nitel araştırmanın temel özellikleri ve kullanıldığı alanlar, nitel araştırma yöntemleri; özellikle derinlemesine görüşmeler ve odak grup görüşmeleri ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. Bu bölümün "Nitel Verilere İlişkin Süreç" adını taşıyan kısmında veri toplama ve veri analizi/değerlendirme/yorumlama ile ilgili olarak bilgi verilmekte, örnek formlarla bu süreç açıklanmaktadır. Yine bu bölümde sosyal bilim araştırmalarında etik konusu; özellikle nitel çalışmalarda karşılaşılan etik sorunlar ele alınmakta, araştırmacılara düşen sorumluluklar vurgulanmaktadır. Son üçüncü bölümde, yani “Katılımlı Eylem Araştırması Bölümü”nde, bu yaklaşımın temel özellikleri; hedef grupla ilişkilerin kurulmasından hedef grup için faydalı uygulama modeli/ürünleri oluşturmaya kadar olan süreçte, problemlerin ortaya çıkartılmasının hedeflendiği araştırma süreci içinde ve sonrasında projede yer alacak yerel proje ekibinin kurulması, eğitilmesi, proje ekibi ile birlikte araştırma yapılması, verilerin analizi/değerlendirilmesi ve yorumlanması anlatılmaktadır. Kısa sonuçta ise kitabı okuma ve uygulama önerileri yer almaktadır. Önerilen ve kullanılan kaynaklar, proje ekibine okuma/kullanma kolaylığı sağlamak üzere bölümlere göre verilmektedir.