Öne Alınmış Sözleşmeye Aykırılık Kavramı


HAMAMCIOĞLU G. V.

Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, cilt.13, sa.169170, ss.203-256, 2018 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 13 Sayı: 169170
  • Basım Tarihi: 2018
  • Dergi Adı: Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.203-256
  • Maltepe Üniversitesi Adresli: Hayır

Özet

Türk Borçlar Kanunu m.112 hükmünde, borçlunun borcunu hiç ifa etmediği veya gereğigibi ifa etmediği haller düzenlenmiştir. Yine TBK m.117 vd. hükümlerinde bu defa borçlununtemerrüdü ve bu halde alacaklının sahip olduğu haklar düzenlenmiştir. Gerek TBK m.112 vegerekse TBK m.117 vd. hükümlerinde, alacaklının haklarını kullanması kural olarak ‘borcunmuaccel olmasına’ bağlıdır. Hâlbuki bazı durumlarda borca aykırılığın söz konusu olacağıborç henüz muaccel olmadan ortaya çıkabilir. Borçlu, bazen borcunu ifa etmeyeceğini açıkçabildirmiş olabileceği gibi borçlunun içinde bulunduğu durumdan borca aykırılığın ortaya çıkacağıanlaşılabilir. Bu hal doktrinde ‘öncelenmiş borca aykırılık’, ‘borca aykırı davranılacağınınönceden belli olması’, ‘borcun ifa edilmeyeceğinin önceden bildirilmesi’ şeklinde ifadeedilmektedir. Borca aykırılığın muacceliyetten önce anlaşıldığı bu hallerde alacaklıya, borcunmuaccel olmasını beklemeden bir takım haklar vermek gerektiği şüphesizdir. Ancak bu konudaTürk Borçlar Kanunu’nda açık düzenleme yoktur. Türk Borçlar Kanunu’nda bu konununaçıkça düzenlenmemiş olması doktrinde kuruma uygulanacak hükümler bakımından farklı görüşlerinileri sürülmesine neden olmuştur. Nitekim bu çalışmanın yapılma amacı da doktrindeileri sürülen farklı görüşlere yer vererek, karşılaştırmalı hukuk verilerinden de yararlanmaksuretiyle kuruma uygulanması gereken hükümleri tespit etmeye çalışmaktır.
The situations of non-performance of obligations by debtor and other breaches of contract by debtor are regulated in article 112 of the Turkish Code of Obligations. Again default of debtor and rights of the creditor as a result of default of debtor are regulated between the articles 117-125 of the Turkish Code of Obligations. Both Article 112 and articles 117- 125, the exercise of the rights by creditor is bound to ‘maturity of debt’ as a rule. However in some cases it becomes apparent that the breach of contract by debtor will take place before maturity. Sometimes before maturity, debtor can pronounce clearly to non-performance of his obligations or it can be understood from the circumstances that debtor in. The Turkish doctrine is entitled these cases as ‘anticipatory breach of contract’, ‘prior clearance of breach of contract’, ‘prior declaration of non-performance’. In such cases that before maturity it becomes apparent the breach of contract of debtor, it is unmistakably that the creditor must have some rights. However there is no explicit provision within Turkish Code of Obligations on this subject. This situation cause to bring forward different idea in doctrine about to applicable provisions to this subject. The purpose of this study is to identify applicable provisions to this subject by way of benefit from the data of comparative law and state different ideas that take place in the doctrine.