TANZİMAT ŞİİRİNDE KÜLTÜREL İKİLEM
Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, cilt.13, sa.25, ss.197-230, 2021 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 13 Sayı: 25
- Basım Tarihi: 2021
- Doi Numarası: 10.26517/ytea.477
- Dergi Adı: Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.197-230
- Maltepe Üniversitesi Adresli: Hayır
Özet
Batıda, Sanayi Devrimiyle 1700 yılların ortalarında başlayan değişim ve gelişim, dün yanın geleceğini yeniden tanzim eder. Buharlı gemiler, demiryolları, açılan fabrikalar;emek- sermaye ilişkisini yeniden düzenlediği gibi, devletlerarası ilişkileri de daha prag matik bir boyuta taşır. Teknolojik gelişimin desteğiyle büyüyen devletler; yeni kaynaklar,yeni pazarlar dolayısıyla yeni sömürge alanları aramaya başlarlar. Batı’daki bu geliş me ve değişmenin sağladığı refah, geri kalmış ülke aydınlarınca büyük bir hayranlık la izlenir. Zaman içinde geri kalmış ülkelerin aydınları/sanatkârları, gelişmiş ülkelerindüşünsel kaynaklarına ve sanatsal birikimlerine öykünmeye başlarlar; Osmanlı İmpa ratorluğu’nun gerileme dönemine rastlayan bu süreçte, Osmanlı aydınları da Batıyaöykünerek kendi kaynaklarıyla çatışır. Tanzimat dönemi Türk şiiri, tam da böylesi birmedeniyet buhranın yaşandığı bir zamanda şekillenir. Değişimin, belli bir düşünce for masyonundan geçmesi gerektiğini unutan, salt öykünmeci anlayışla Batılı kazanımlarıelde edilebilecekleri vehmine kapılan Osmanlı aydını/sanatkârı, olanla olması gerekenarasındaki mesafenin eşiğinde büyük bocalamalar yaşarlar. Bu çalışmada; Tanzimatdönemi Türk şiirine yansıyan düşünce ve duygu dünyasındaki çatışma, çelişki ve iki lemlerinin izi sürülecektir.
The change and development in the West, which started with the Industrial Revo lution in the mid-1700s, re-arranged the future of the world. Steamships, railways,opened factories; as it rearranges the labor-capital relationship, it also takes theinterstate relations to a more pragmatic dimension. States that grow with thesupport of technological development; they start looking for new colonial areasbecause of new resources, new markets. The prosperity provided by this develop ment and change in the West is admired by the intellectuals of the backward coun tries. In time, the intellectuals/artists of the backward countries begin to emulatethe intellectual resources and artistic accumulation of the developed countries;in this period, which coincides with the decline of the Ottoman Empire, Ottomanintellectuals also emulate the West and clash with their own resources. Turkishpoetry in the Tanzimat period, just like this civilization takes shape at a time of cri sis. The Ottoman intellectual /artist, who forgets that change must pass through acertain thought formation and who is deluded that Western gains can be achievedwith a mere emulational approach, experience great confusion at the thresholdof the distance between what is and what should be. In this study; the conflicts,contradictions and dilemmas in the world of thought and emotion reflected in theTanzimat period Turkish poetry will be traced.