TRT ÇOCUK KİTAPLIĞI’NDA YER ALAN DİJİTAL ÇOCUK KİTAPLARININ DEĞERTEMSİLLERİ: BİR AĞ ANALİZİ
IV. ULUSLARARASI SARAYBOSNA BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR VE İNOVASYON KONGRESİ, Sarajevo, Bosna-Hersek, 2 - 03 Mayıs 2026, ss.821-832, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Sarajevo
- Basıldığı Ülke: Bosna-Hersek
- Sayfa Sayıları: ss.821-832
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Maltepe Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında tanımlanan değerlerin dijital çocuk kitaplarında nasıl temsil edildiğine ve bu değerlerin birbirleriyle hangi kavramsal ilişkiler içerisinde sunulduğuna yönelik sistematik incelemelerin sınırlı olduğu görülmektedir. Bu bağlamda TRT Çocuk kitaplığında yer alan dijital çocuk kitaplarında değerlerin dağılımının incelenmesi ve değerler arasındaki ilişkisel yapının ortaya konması hem dijital çocuk edebiyatının içerik yapısını anlamaya hem de değer odaklı içeriklerin üretimine katkı sağlayabilecek önemli bir araştırma alanı olarak değerlendirilebilir. Bu araştırmada, 3–5 yaş grubu çocuklara yönelik TRT Çocuk Kitaplığında yer alan dijital kitaplarda, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli bünyesindeki değerlerin temsil edilme durumlarının, dağılım sıklıklarının ve söz konusu değerlerin birbirleriyle kurdukları kavramsal ilişkilerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini amaçlı örnekleme türlerinden ölçüt örnekleme kullanılarak belirlenen TRT Çocuk Kitaplığı uygulamasında yer alan yirmi adet dijital kitap oluşturmaktadır. Dijital kitapların içeriği, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nde (“huzurlu insan”, “huzurlu aile ve toplum” ve “yaşanabilir çevre” ana temaları kapsamında) ele alınan değerlerin süreç bileşenleri dikkate alınarak bilimsel bir haritalama yazılımıyla analiz edilmiş ve analiz süreci devam etmektedir. Araştırmada dijital kitaplarda var olan değerlerin belirli kümeler etrafında toplandığı ve bu kümelerin yoğunluk ve bağlantı düzeyleri açısından farklılıklar göstermektedir. Analizi tamamlanan dijital kitaplarda “huzurlu aile ve toplum” boyutunda yer alan sevgi, saygı, dostluk ve yardımseverlik gibi değerlerin öne çıktığı görülmüştür. “Huzurlu insan” boyutunda yer alan sabır, sağlıklı yaşam, tasarruf ve çalışkanlık gibi değerlerin daha parçalı ve zayıf bağlantılarla temsil edildiği dikkat çekmiş, “yaşanabilir çevre” boyutunda yer alan estetik, temizlik ve kısmen merhamet değerlerinin de az sayıda bağlantıyla temsil edildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar
kelimeler: Dijital çocuk kitapları, Türkiye Yüzyılı Maarif
Modeli, değerler eğitimi, okul öncesi eğitim