Pospartum Depresyona İlişkin Yanılgılar ve Kültürel İnançlarda Küresel Araştırma Eğilimleri: Hemşirelik Literatüründe Bibliyometrik Bir Analiz


Alagöz E.

6. BİLSEL ULUSLARARASI ASPENDOS BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR KONGRESİ, Antalya, Türkiye, 29 - 30 Kasım 2025, ss.57-58, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Antalya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.57-58
  • Maltepe Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, pospartum depresyona (PD) ilişkin yanlış anlamalar, kültürel inançlar ve damgalama odağında yürütülen hemşirelik araştırmalarının küresel eğilimlerini incelemek ve alanın entelektüel yapısını bibliyometrik olarak haritalamak amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı bibliyometrik tasarım kullanılmıştır. Web of Science Core Collection veri tabanında, yalnızca Hemşirelik kategorisinde indekslenen kayıtlar taranmıştır. “Postpartum/postnatal/perinatal depression” terimleri, inanç, tutum, yanlış inanış, mit, damgalama, yardım arama ve kültür ile ilişkili anahtar sözcüklerle birleştirilmiştir. Çalışmaya 2000–2024 yılları arasında yayımlanmış, İngilizce, DSD ve yanılgılar/kültürel inançlar temalarından en az birini içeren makale ve derlemeler dahil edilmiştir. Yayın ve atıf göstergeleri, ülke ve dergi dağılımı, yazar işbirliği ağları ile anahtar kelime ortak geçme analizleri Bibliometrix/Biblioshiny ve VOSviewer yazılımlarıyla yapılmıştır. Dahil edilme ölçütlerini karşılayan 2471 yayın saptanmış, 2015 sonrasında belirgin bir artış eğilimi görülmüştür. En sık ilişkili WoS kategorileri Education Educational Research ve Psychiatry olmuştur. Anahtar kelime ağında “nursing” merkezde yer alırken, evidence-based practice, stigma, help-seeking ve mental health alt temalar halinde gruplaşmıştır. Ortak atıf analizleri, Melnyk liderliğinde kanıta dayalı uygulama, Polit ve Kalisch etrafında metodoloji/eğitim ve Happell ile Corrigan etrafında ruh sağlığı ve damgalama olmak üzere üç ana bilimsel okul ortaya koymuştur. En yüksek yayın katkısı Çin, İngiltere ve Avustralya’dan gelmiş; BMC Nursing ve Nurse Education in Practice en üretken dergiler, Worldviews on Evidence-Based Nursing ise en merkezi dergi olarak belirlenmiştir. Pospartum depresyona ilişkin yanılgılar ve kültürel inançlar, hemşirelik literatüründe giderek gelişen ancak güçlendirilmesi gereken bir alt alanı temsil etmektedir. Bulgular, mit ve damgalamanın hem toplum hem de sağlık profesyonelleri ve eğitim süreçleriyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Hemşirelik eğitiminde pospartum depresyona yönelik kültürel inançlar ve mitlerin kanıta dayalı uygulama çerçevesinde ele alınması ve özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde kültüre özgü mitleri ve dijital medyanın rolünü irdeleyen çalışmaların artırılması önerilmektedir.