Logosantrik Bir Dil Projesi Olarak Servet-i Fünun’un Mai ve Siyah’taki Tezahürleri: Mai ve Siyah’ta Dil Arayışı ve Modernitenin Cinsiyeti

Tanzimat sonrası modernleşme sürecini, yalnızca Doğu-Batı çatışması varsayımınaodaklanarak okuyan ve son dönem Osmanlı entelektüelinin ontolojik krizini bir ödipalkompleks olarak yorumlayan edebiyat tarihleri, Servet-i Fünun edebiyatının dilselarayışlarını ıskalar. Oysa konvansiyonları ihlal etmenin yıkıcı ve yapıcı gücünümoderniteden alan yazarların dilde dönüşüm talebi, moderniteyi deneyimleyen bireyindönüşüm sürecinden bağımsız düşünülemez. Servet-i Fünun’un “Musahabe-i Edebiye”sütunlarındaki dilsel arayış, Arap belagatinin yok saydığı, dilin canlı bir varlık olduğugerçeğinin ilanı olarak okunabilir. Modernite deneyimiyle birlikte gelişen faillik algısı, birbirey olarak yazarı da kendi deneyimleri, kendi terkipleri, kendi dili ile konuşmaya itecektir.Servet-i Fünun’da modern imge kullanımı, yani dilin mevcut konvansiyonlarını ihlal ederek,yaşanan hissin ve fikrin dildeki kaidesiz karşılığını yaratmak önem kazanır. Ne var kimoderniteyle deneyim edilen bu dönüşüm ve dilsel arayış, yalnızca modernleşen erkekyazar/özneler odağında anlatılagelmiştir. Bu çalışma, mevcut edebiyat tarihlerine biralternatif okuma sunmak amacıyla, Servet-i Fünun dergisinin “Musahabe-i Edebiye”köşesinde yayınlanmış, logosantrizm kavramıyla birlikte okunabilecek yazılara ve Mai veSiyah’ta bu logosantrik krizin izdüşümlerine bakarak, bu metinlerdeki modern öznenin dilselkrizine ve cinsiyetine odaklanacaktır.