OKUL ÖNCESİ EĞİTİMDE KAPSAYICILIĞI DESTEKLEMEYE YÖNELİK EBEVEYN GÖRÜŞLERİ
MAU MYO Disiplinlerarası Akademi ve Sektör Çalışmaları Sempozyumu, İstanbul, Türkiye, 8 - 09 Mayıs 2025, ss.34-36, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: İstanbul
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.34-36
- Maltepe Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Kapsayıcı eğitim, çocukların kültürel altyapıları veya yetenekleri/yetersizlikleri ne olursa olsun eğitime eşit erişim sağlamayı amaçlayan bir yaklaşımdır (Amponteg vd., 2018). Günümüzde sınıfların giderek daha çeşitli hale gelmesiyle, geleneksel modellerin ötesine geçerek kapsayıcı uygulamaları benimsemek daha önemli hale gelmiştir (Filler ve Xu, 2006). Kapsayıcı eğitimin başarılı bir şekilde uygulanması yalnızca eğitimcilerin değil, özellikle normal gelişim gösteren çocukların ebeveynleri de dahil olmak üzere ailelerin desteğine bağlıdır (Lindsay, 2007). Ebeveynlerin görüşlerini anlamak, iş birliğini güçlendirmek ve kapsayıcı uygulamaları engelleyebilecek endişeleri ele almak açısından kritiktir. Bu bağlamda bu çalışma, okul öncesi dönem çocuğu olan ebeveynlerin kapsayıcı eğitimi desteklemeye yönelik bakış açılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada şu sorulara yanıt aranmıştır: 1. Ebeveynler kapsayıcı eğitimi nasıl tanımlamaktadır? 2. Okul öncesi dönem çocuğu olan ebeveynlerin kapsayıcı eğitimi desteklemeye yönelik görüşleri nelerdir? Bu araştırmada ebeveynlerin kapsayıcı eğitime yönelik bakış açılarını anlamak için fenomenolojik araştırma deseni kullanılmıştır. Amaçlı örnekleme yöntemi ile İstanbul'da yaşayan ve okul öncesi dönem çocuğu olan 15 ebeveyn seçilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme soruları geliştirilmiş ve erken çocukluk eğitimi uzmanlarının görüşleri doğrultusunda düzenlenmiştir. Toplanan veriler MAXQDA yazılımı kullanılarak analiz edilmiş ve kodlayıcılar arası güvenirlik. 92 olarak hesaplanmıştır. Verilerden üç ana tema ortaya çıkmıştır: 1) ebeveynlerin kapsayıcı eğitime ilişkin tanımları, 2) kapsayıcı eğitimi destekleme nedenleri ve 3) kapsayıcı eğitime karşı olma nedenleri. Çoğu ebeveyn, kapsayıcı eğitim kavramına başlangıçta aşina olmadıklarını belirtmesine rağmen, kendilerine sorulduğunda, kapsayıcı eğitimi farklı grupları normalleştirmeyi, önyargı karşıtı eğitimi teşvik etmeyi ve yaşam boyu öğrenimi destekleyen demokratik bir yaklaşım olarak tanımlamıştır. Ebeveynler özellikle özel gereksinimli çocuklar, üstün yetenekli çocuklar, farklı kültürlerden gelen çocuklar ve düşük sosyo-ekonomik ailelerden gelen çocuklar için kapsayıcı eğitimi güçlü bir şekilde desteklediklerini belirtmiştir. Ancak bu destek, ebeveynler ile okullar arasında etkili bir iş birliği sağlanması ve nitelikli öğretmenlerin varlığı gibi belirli koşullara da bağlıdır. Genellikle desteklediklerini belirtmelerine rağmen bazı ebeveynler, bazı gruplar için kapsayıcı eğitimi desteklemediklerini ifade etmiştir. Örneğin bazı ebeveynler üstün yetenekli çocukların sınıf dengesini bozabileceğinden endişe duymuştur. Ayrıca bazı aileler mülteci çocuklar gibi farklı kültürlerden gelen çocukların travma sebebiyle davranış problemi gösterebileceğinden endişe etmekte ve bu sebeple bu grupların kapsayıcı eğitime dahil olmasını desteklememektedir. Bulgular, kapsayıcı eğitimin özellikle özel gereksinimli, üstün yetenekli ve farklı geçmişlere sahip çocuklar için önemli bir destek gördüğünü, ancak ebeveyn desteğinin belirli koşullara bağlı olduğunu göstermektedir. Sınıf dinamikleri, öğretmen yeterlilikleri ve çocukların kapsayıcı eğitime uygunluğu ile ilgili endişeleri ele almak, ebeveynlerin kapsayıcı eğitimi daha geniş çapta kabul etmelerini sağlamak açısından önemlidir. Ebeveynlerin endişelerini anlamak ve gidermek, erken çocukluk eğitiminde daha kapsayıcı bir ortam oluşturulmasına katkıda bulunarak kapsayıcı eğitim girişimlerinin tüm çocuklar için başarılı olmasını sağlayabilir.