Okul Öncesi Öğretmenlerinin Dijital Okuryazarlığı: Maarif Modeli İçin Bir Gereklilik

Akay D., Işikci Başkaya G.

9.Uluslararsı Okul Öncesi Eğitim Kongresi, Bursa, Türkiye, 27 - 30 Ekim 2025, ss.359, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Bursa
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.359
  • Maltepe Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmanın amacı, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından 2024 yılında yayımlanan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) Okul Öncesi Eğitim Programı’nın uygulanabilmesi için öğretmenlerden beklenen dijital yeterliliklerin doküman analizi yoluyla ortaya konulmasıdır. Etik kurul izni alınan çalışma için doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda TYMM’de çocuklara kazandırılacak alan becerilerinin, diğer becerilerin, eğilimlerin, değerlerin, farklılaştırma çalışmalarının ana açıklamaları, maddeleri ve tabloları temel alınırken, örnek etkinlikler öğretmenin uygulamasına bağlı olarak değişeceğinden dolayı ele alınmamıştır. Bu doğrultuda TYMM incelenerek okul öncesi öğretmenlerinin kullanımı bakımından ihtiyaç duyulan dijital yeterlilikler tespit edilmiştir. Dijital yeterliliklerin tespitinde yine MEB tarafından yayınlanan Dijital Okuryazarlık Kılavuzu’nda yer alan Dijital Okuryazarlık Yeterlilik Çerçevesi temel alınmıştır. Bu çerçeveye göre 7 kategori altında toplamda 51 yeterlilik bulunmaktadır. Veriler MAXQDA Programı kullanılarak analiz edilmiş ve Miles-Huberman formülü ile güvenirlik katsayısı 0.85 olarak hesaplanmıştır.Okul öncesi öğretmenlerinin TYMM’yi uygulayabilmeleri için sırasıyla bilgi ve veri okuryazarlığı (f=213), temel teknoloji okuryazarlığı (f=95), iletişim ve iş birliği (f=81), internet okuryazarlığı (f=36), dijital içerik oluşturma (f=5) ve güvenlik (f=3) yeterliliklerine sahip olmaları gerekmektedir. Tüm yeterliliklere bakıldığında öğretmenlerin daha çok dijital bilgilere, verilere ve içeriğe ulaşma ve alma (f=45), dijital teknolojiler vasıtasıyla paylaşma (f=44) ile veri, bilgi ve dijital içeriği gözden geçirme, araştırma ve süzgeçten geçirme (f=41) yeterliliklerine sahip olmaları gerektiği görülmüştür. Sonuçlar, okul öncesi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık açısından geniş bir yeterlilik yelpazesine ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. Özellikle bilgi ve veri okuryazarlığı ile temel teknoloji kullanımına yönelik eksikliklerin, öğretim süreçlerini doğrudan etkilediği anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda hizmet içi eğitim programları öğretmenlerin dijital becerilerini geliştirmeye yönelik yapılandırılmalıdır. Ayrıca öğretmen adaylarının lisans eğitimi sürecine özellikle bilgi ve veri okuryazarlığı ile temel teknoloji okuryazarlığına dair uygulamalar daha kapsamlı şekilde entegre edilmelidir.