Ceza İnfaz Sistemine Giriş


Creative Commons License

Saldirim M.

Ceza İnfaz Sistemi ve Psikososyal Rehabilitasyon, Yiğit İltaş,Gülçin Orhan,Tuğba Görgülü, Editör, Adalet Yayınevi, Ankara, ss.9-32, 2025

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
  • Basım Tarihi: 2025
  • Yayınevi: Adalet Yayınevi
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Sayfa Sayıları: ss.9-32
  • Editörler: Yiğit İltaş,Gülçin Orhan,Tuğba Görgülü, Editör
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Maltepe Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Hapishane, modern iktidar bakımından da oldukça cazip bir yöntem olarak popülerliğini hâlen korumaktadır ve neredeyse infaz sistemi bakımından “para cezalarını saymazsak” tek seçenek olarak topluma sunulmaktadır. M. Foucoult; “Modern iktidar çocuğu okulla, hastayı hastaneyle, deliyi tımarhaneyle, askeri orduyla, suçluyu hapishaneyle kuşatarak bireyselleştirmiş, kaydetmiş, sayısal hâle getirmiş, egemen olmuştur. Her kişi bir yerde kayıtlı hâle gelince herkes denetim altında olacak, gözetim altında tutulacaktır. Modern iktidar büyük gözaltıdır” (Focoult 2000, s. 450) diyerek bu gerçeği dile getirmiştir.

Günümüzde, modern iktidarın bir sonraki aşamasına temsil eden “post modern iktidar” ise Foucoult’un öngörüsünü haklı çıkaracak şekilde sosyal medya platformları, web siteleri ve diğer teknolojik gelişmeler aracılığıyla hâkimiyetini güçlendirmek amacıyla kullandığı araçları zenginleştirmiş ve çeşitlendirmiştir. Özellikle yapay zekâ uygulamaları sayesinde her geçen gün post modern iktidarın güç yoğunlaşmasının artması ve merkezileşmesi, onun denetlenmesini ve gerekirse sınırlandırılmasını zorlaştırarak insan haklarının korunması bakımından riskler oluşturmaktadır.

Bu kitap bölümünde infaz sisteminin temelini oluşturan suç ve ceza kavramları, ceza infaz kurumlarının meşruiyet sorunu ve konunun etik boyutu, post modern gelişmeler bağlamında ele alınmakta ve yazar tarafından insanlığın yakın gelecekte karşılaşacağı risklere dair öngörülerde bulunulmaktadır.

Prisons, as a relatively simple method for modern power, maintain their popularity and are presented in societies as almost the only option in terms of the penal system, "excluding fines." M. Foucault states: "Modern power has individualized, registered, digitized, and dominated the child with the school, the sick person with the hospital, the insane person with the asylum, the soldier with the army, and the criminal with the prison. Once every person is registered somewhere, everyone will be under control, under surveillance. Modern power is the great surveillance" (Focoult 2000, p. 450).

Today, the next stage of modern power, "postmodern power," accurately reflects Foucault's prediction by enriching and diversifying its tools to test its dominance through social media platforms, websites, and other technological developments. In particular, the increasing concentration and centralization of modern power's power through artificial intelligence applications makes it difficult to cool it down and sometimes diminish it, creating risks for the protection of human beings. This book chapter addresses the production of the penal system, the concepts of crime and punishment, the legitimacy problem of the penal system and its ethical dimension, postmodern developments, and the author makes predictions about the risks that humanity will face in the near future.