Günümüz Türkiye’sinde Karikatüristlerin Basın Özgürlüğüne Yaklaşımı
Manas Journal of Social Studies, cilt.14, sa.3, ss.1101-1118, 2025 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 14 Sayı: 3
- Basım Tarihi: 2025
- Doi Numarası: 10.33206/mjss.1711643
- Dergi Adı: Manas Journal of Social Studies
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.1101-1118
- Maltepe Üniversitesi Adresli: Hayır
Özet
Bu makalede, 25 kadın ve 25 erkek karikatürcünün katılımıyla, günümüz Türkiye’sinde karikatürcülerin basın özgürlüğü, ifade özgürlüğü ve sansür konusundaki görüşleri ele alınmıştır. Çalışmada kullanılan veri toplama yöntemiyle katılımcılara, 30 sorudan oluşan açık uçlu bir anket uygulanmıştır. Bu sorular, karikatüristlerin sanatlarını ifade etme biçimlerini, sansürle karşılaştıkları durumları, basın özgürlüğüne dair düşüncelerini ve Türkiye’deki politik ortamı nasıl değerlendirdiklerini anlamayı hedeflemiştir. Her iki gruptaki katılımcılar da, sansürün ve basın özgürlüğü ihlallerinin giderek arttığını ve bu durumun yaratıcı ifade özgürlüğünü ciddi şekilde kısıtladığını belirtmişlerdir. Çalışmanın bir diğer önemli bulgusu, Türkiye’deki karikatürcülerin büyük çoğunluğunun sansür uygulamalarına karşı güçlü bir eleştirel tutum sergilemeleridir. Araştırmada, karikatürcülerin sansürle baş etme biçimlerinin çeşitliliği de göze çarpmaktadır. Her iki yaklaşımda da karikatürcülerin temel amacı, ifade özgürlüğünü savunmak ve sansürün yarattığı baskılara karşı durmak olduğu saptanmıştır. Bu çalışma, karikatüristlerin toplumsal eleştirinin ve özgür düşüncenin savunucusu olduklarını bir kez daha gözler önüne sermektedir. Türkiye'deki basın özgürlüğü ortamının giderek daraldığı bu dönemde bile karikatürcülerin, sansürle mücadele ve ifade özgürlüğü kapsamında kritik bir rol oynadığı görülmektedir.
In this article, the views of 25 female and 25 male cartoonists on press freedom, freedom of expression and censorship in contemporary Turkey were investigated. An open-ended questionnaire consisting of 30 questions was administered to the participants using the data collection method employed in the study. These questions aimed to understand the cartoonists' ways of expressing their art, the situations in which they encountered censorship, their thoughts on press freedom, and how they assessed the political environment in Turkey. Participants in both groups stated that censorship and press freedom violations are on the rise and that this situation seriously restricts creative freedom of expression. Another important finding of the study is that the vast majority of cartoonists in Turkey display a strong critical attitude towards censorship practices. The study also highlights the diversity of cartoonists' approaches to dealing with censorship. In both approaches, it was found that the cartoonists' primary goal was to defend freedom of expression and resist the pressures created by censorship. This study once again demonstrates that cartoonists are defenders of social criticism and free thought. Even in this period when the environment for press freedom in Turkey is increasingly narrowing, cartoonists are seen to play a critical role in the fight against censorship and in the context of freedom of expression.