AFET YÖNETİMİNDE AKILLI SİSTEMLERİN EKONOMİK DAYANIKLILIĞA KATKISI

Durmuş A.

Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, cilt.9, sa.2, ss.54-68, 2025 (TRDizin)

Özet

Bu çalışma, akıllı sistemlerin afet yönetiminde ekonomik dayanıklılığa katkısını analitik bir yaklaşımla
incelemektedir. Günümüzde artan afet sıklığı, ülkelerin yalnızca insani değil ekonomik sistemlerinin de
kırılganlığını artırmaktadır. Bu durum, dijital teknolojilerin afet yönetiminde stratejik bir araç olarak
kullanılmasını zorunlu hâle getirmiştir. Çalışmada Yapay Zekâ (AI), Nesnelerin İnterneti (IoT), Dijital
İkiz (DT) ve Siber-Fiziksel Sistemler (CPS), Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemiyle ekonomik
dayanıklılığa katkı düzeyleri açısından karşılaştırılmıştır. Beş temel kriter dikkate alınmıştır: ekonomik
kayıp azaltımı, uygulama maliyeti, devreye alma hızı, sürdürülebilirlik ve yönetişimsel riskler.
Sonuçlara göre, Nesnelerin İnterneti ekonomik dayanıklılığı artırmada en yüksek önceliğe sahip
teknoloji olarak öne çıkmıştır. IoT sistemleri, afet süreçlerinde gerçek zamanlı veri akışı ve kaynak
yönetimi yetenekleriyle ekonomik kayıpların azaltılmasına katkı sağlamaktadır. Yapay Zekâ karar
destek ve kaynak tahsisi optimizasyonunda etkiliyken, Dijital İkiz ve Siber-Fiziksel Sistemler
sürdürülebilirlik ve risk öngörüsünde tamamlayıcı bir rol üstlenmektedir. Bulgular, dijital dönüşüm
stratejilerinin ekonomik dayanıklılığı güçlendirmede kritik bir araç olduğunu göstermektedir

This study analytically examines the contribution of intelligent systems to economic resilience in
disaster management. The increasing frequency of disasters has heightened the fragility of not only
humanitarian but also economic systems. This has made the use of digital technologies a strategic
necessity in disaster management. The study compares Artificial Intelligence (AI), Internet of Things
(IoT), Digital Twin (DT), and Cyber-Physical Systems (CPS) using the Analytic Hierarchy Process
(AHP) method to assess their contribution levels to economic resilience. Five main criteria were
considered: economic loss reduction, implementation cost, deployment speed, sustainability, and
governance risks. The results indicate that the Internet of Things stands out as the top-priority technology
for enhancing economic resilience. IoT systems contribute directly to reducing economic losses through
real-time data flow and resource management capabilities during disasters. Artificial Intelligence is
effective in decision support and resource allocation optimization, while Digital Twin and Cyber-
Physical Systems play complementary roles in sustainability and risk forecasting. The findings
demonstrate that digital transformation strategies are critical tools for strengthening economic resilience.