60-72 Aylık Çocukların Bilim Merakı Düzeylerinin Bilimsel Süreç Becerilerine Etkisinin İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Temel Eğitim Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE ÖZTEKİN

Danışman: Rengin Zembat

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada 60-72 aylık çocukların bilim merakı düzeylerinin bilimsel süreç becerilerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma 2023-2024 Eğitim Öğretim yılında, İstanbul ili Kartal ilçesinde MEB'e bağlı bir devlet anaokulunda yürütülmüştür. Araştırmanın yöntemi, ''Eşitlenmemiş Kontrol Gruplu Model''dir. Çalışma grubunu; 16'sı deney, 25'i kontrol grubunda olmak üzere toplam 41 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında; Kişisel Bilgi Formu, Okul Öncesi Çocuklar İçin Bilim Merakı Ölçeği, Okul Öncesi Dönem Bilimsel Süreç Beceri Testi ve araştırmacı tarafından hazırlanan Okul Öncesi Dönem Çocuklar İçin Bilim Merakını Destekleme Programı kullanılmıştır. Shapiro-Wilk Normallik Testine göre verilerin normal dağılım göstermediği görülmüştür. Grupların puanlarının analizinde betimsel analiz, grupların farklarının analizinde Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis H Testi, değişkenlerin arasındaki ilişkinin analizinde Spearman's Korelasyon Katsayısı ve kişisel bilgi formlarındaki verilerin analizinde frekans (f) ve yüzde (%) analizleri kullanılmıştır. Deney grubu öğrencilerinin Okul Öncesi Dönem Çocuklar İçin Bilim Merakını Destekleme Programı sonrası bilim merakı ve bilimsel süreç becerileri puanlarının anlamlı şekilde pozitif yönde farklılaştığı tespit edilmiştir. Ayrıca yapılan faktör analizinde bilim merakı ölçeğinin '' deney'', ''yer bilim'', ''mühendislik ve teknoloji'', ''uzay ve dünyamız'' faktörlerinde anlamlı farklılaşma tespit edilmiştir. Bilimsel süreç becerilerinin ise tüm alt boyutlarında anlamlı farklılaşma tespit edilmiştir. Kontrol grubunun ise bilim merakı ön-son test puanlarında anlamlı farklılaşma tespit edilmemiştir. Fakat bilimsel süreç beceri puanlarında düşük düzeyde anlamlı farklılaşma tespit edilmiştir. Çalışma grubundaki çocukların kaç aylık oldukları ile sadece Okul Öncesi Çocuklar İçin Bilim Merakı Ölçeğinin son test sonucunda anlamlı pozitif ilişki saptanmıştır. Çocukların bilim merakı ve bilimsel süreç becerileri puanları çocuğun cinsiyeti, kardeşinin olup olmaması, daha önce okul öncesi eğitimi alma durumu, anne ve babanın eğitim durumu ve anne- babanın çalışma durumuna göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Anahtar Sözcükler: Bilim Merakı, Bilimsel Süreç Becerileri, Okul Öncesi Öğrencileri