Tasarım, imge ve kullanıcı deneyimi bağlamında dijital platformlar: Instagram örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İLETİŞİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVGİ YILMAZ
Danışman: SELVA ERSÖZ KARAKULAKOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde, dijital platformlar, birey ve toplum yaşamında son derece etkin bir biçimde konumlanmaktadır. Bu platformlardan fotoğraf-video paylaşımına ve bu içeriklerin ağ ortamında dolaşımına olanak sağlayan Instagram, görüntü merkezli alt yapı ve düşünce sistemiyle dünyanın en yaygın kullanılan platformlarındandır. Dolayısıyla hem iletişim hem de tasarım disiplinini kapsayan bir yapıya sahip olup multidisipliner çalışmalara geniş bir yelpaze sunmaktadır. Bu tez çalışmasının temel amacı, Instagram'daki tasarım, imge ve kullanıcı deneyimi kesişmesi pratiğinin nasıl gerçekleştiği yönündedir. Dijital yerliler olarak tanımlanan kuşağın Instagram'ı nasıl alımladığı, platformun kullanıcıların hangi ihtiyaçlarına karşılık geldiği, kullanıcıya sunduğu olanaklar, vaatler ve sınırlılıklar, çalışmanın alt amaçları olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte, Instagram'ın nasıl bir tasarım alt yapısına ve düşünce sistemine sahip olduğu; dijital yerlilerin Instagram ile kurduğu etkileşimli pratiklerin nasıl gerçekleştiği sorgulanmıştır. Çalışmada, nitel araştırma modeli esas alınarak Instagram kullanıcısı bireylerle odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Odak grup görüşmeleri hem bir grubun içinde bulunduğu kültürü anlama çabası içermesi hem de görsele-görüntüye dair olanı kapsaması nedeniyle araştırmaya perspektif katmıştır. Odak grup görüşmelerinde dijital teknolojileri etkin bir biçimde kullanan bir kuşak olan dijital yerliler için Instagram'ın anlamlı bir alan kapladığı ölçümlenmiştir. Görüşmelerde katılımcıların, Instagram'ın teknik ve tasarım alt yapısının içerik üretimine, yaratıcılığa, yeniliğe, ağ ortamında dolaşımına ve etkileşimli iletişime olanak sağlaması nedenleriyle bu platformu tercih ettikleri gözlenmiştir. Bununla birlikte, dijital yerliler, geçmiş kuşaklara oranla sosyal medyada, dijital platformlarda ve Instagram gibi görüntü merkezli çözümlemelerde daha etkin bir biçimde varlık göstermektedir. Bu platformlar, dijital yerlilerin olağan yaşam seyrinde simbiyotik bir noktaya gelmiştir. Geçmişin dijital platformlara ve sosyal medyaya yönelik, sanal dünya, simülasyon gibi tanımlamaları yetersiz kalmaktadır. Odak grup görüşmelerinde elde edilen bulgular ve literatür çalışmaları da gösterge oluşturmuştur ki; tüm bu teknolojiler daha muğlak ve melez bir alanı işaret etmektedir. Bununla birlikte, dijital platformların dijital yerlilerin yaşamındaki etkin gücü, gençlerin kimlik algılarına dair olumlu ve olumsuz yansımalarının olabileceğine de göstermektedir.