Dijital medyada siyasal iletişim ve Z kuşağı üniversite öğrencileri: İstanbul özelinde çevrimiçi siyasal katılım üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İLETİŞİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EDANUR GÜREL
Danışman: EZGİ EYÜBOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Teknolojik gelişmeler hem sosyolojik dönüşümlere hem de bireysel alışkanlıklarda değişimlere yol açmaktadır. İletişim teknolojilerindeki özellikle dijital iletişim teknolojilerindeki ilerlemelere bakıldığında, veri kullanımının ve yapay zeka algoritmalarındaki gelişmelerin, tüm toplumsal hayatı kapsayan bir değişim gücüne sahip olduğu savunulmaktadır. Günümüzde sosyal medya platformlarında veri madenciliği ve makine öğrenimi kullanımı sayesinde bireylerin tüm kişisel verilerine ulaşılır hale gelinmiştir. Bu verilerin etkin bir şekilde kullanılması siyasal iletişimi de dönüştürmeye başlamıştır. Bu gelişmeler hem mevcut siyasal propaganda yöntemlerinin dönüşmesine neden olmuş, hem de bireylerin siyasal katılım davranışlarını değiştirmeye başlamıştır. Bu çalışmanın amacı, siyasal iletişimde kişiye özel dijital veri ve post-truth içerik kullanımının Z kuşağının çevrimiçi siyasal katılımı üzerindeki etkisini analiz etmektir. Bu amaç doğrultusunda üç temel üzerine hipotezler kurulmuştur: sosyal medya kullanımı, çevrimiçi bilgiye güven algısı ve kişiye özel dijital veri güvenliği algısı. Böylece, çalışmada dijital iletişim teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte yaygınlaşan sosyal medya platformlarında kişiye özel verilerin ve sahte içeriklerin siyasal iletişimde kullanımının Z kuşağının çevrimiçi siyasal katılımı üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Bu çalışmada genel tarama modellerinden kesitsel araştırma seçilmiş olup, araştırma tekniği olarak çevrimiçi anket tekniği kullanılmıştır. Örneklem tekniği olarak kartopu örnekleme kullanılmış olup, İstanbul'da okuyan 18-24 yaş arası 356 sosyal medya kullanıcısı üniversite öğrencisinden çevrimiçi anket yoluyla veri toplanmıştır. Yapılan çoklu regresyon testinde bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken olan çevrimiçi siyasal katılım ile pozitif yönde anlamlı ilişkili olduğu görülmüştür. Elde edilen verilerden ise katılımcıların siyasi gündeme karşı ilgisiz olmadıkları ancak pasif bir çevrimiçi siyasal katılım davranışı gösterdikleri, bunun yanı sıra kişiye özel dijital verilerinin onay vermedikleri durumlarda kullanılacağı endişesi yaşadıkları ve karşılaştıkları çevrimiçi siyasi içeriklerin doğruluğundan tam olarak emin olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar birbiriyle ilişkili olarak gençlerin hem dijital çağın suskunluk sarmalı içine girdiklerini hem de gözetim toplumu kavramının yarattığı baskıyı üzerlerinde hissettiklerini göstermektedir.