İstanbul'da Yaşayan Kadınların Menopoz Deneyimlerinin Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden Değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OYA KOÇER

Danışman: Ceren Alkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma menopozu biyolojik indirgemeciliğin ötesinde, sosyo-ekonomik statü, toplumsal cinsiyet, sağlık politikaları ve kuşaklararası bilgi aktarımı eksenlerinde şekillenen bir toplumsal olgu olarak ele almaktadır. İstanbul'da yaşayan, menopoz sürecini deneyimleyen farklı sosyoekonomik konumlardan 23 kadınla 2025 yılında yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Katılımcılar kartopu yöntemiyle seçilmiştir. Veriler toplumsal cinsiyet perspektifiyle tematik analiz edilmiştir. Bulgular üç eksende yoğunlaşmaktadır: (1) semptomların patolojize edilmesine karşı gündelikleştirme ve normalleştirme stratejileri; (2) sessizlik ve stratejik gizleme pratikleri, aile içi cinsiyet rejimlerinin yeniden üretimi; (3) sosyo-ekonomik statü ile kesişen sağlık hizmeti ve bilgiye erişim eşitsizlikleri. Çalışma, ataerkil normların ve sağlık söylemlerinin menopoz deneyimlerini ve baş etme stratejilerini belirgin biçimde yapılandırdığını göstermektedir. Bu bulgular, nitel kanıt sunarak toplumsal cinsiyete duyarlı, erişilebilir ve damga azaltıcı sağlık politikalarının gereğini ortaya koymaktadır. Anahtar Sözcükler: Menopoz, toplumsal cinsiyet, sosyo-ekonomik statü, tıbbileştirme, damga, sessizlik, baş etme stratejileri