TCDD bünyesinde faaliyet gösteren lojistik köylerin potansiyel etkinliklerinin çkkv yöntemleri ve veri zarflama analizi ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ULUSLARARASI TİCARET VE LOJİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET YALÇİN
Danışman: ATİYE TÜMENBATUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Teknolojinin gelişimi ve bu gelişimin tedarik zinciri ve lojistik üzerindeki olumlu yöndeki etkileri günümüzde ülkeleri ve işletmeleri daha dinamik bir rekabet ortamına getirmiştir. Ürettikleri ürün veya hizmetleri talep edilen noktaya hızlı ve maliyet etkin bir şekilde ulaştırmak isteyen ülkeler ve işletmeler küreselleşme için taşımacılık ve tedarik zincirlerini geliştirme çabası içine girmişlerdir. Bu girişimlerden en önemli olanlarından birisi de nitekim lojistik köylerdir. Lojistik köyler çok modlu taşımacılık ağında düğüm görevi görmektedir. Sadece bir aktarma merkezinden ziyade geniş çapta hizmetler veren merkezler olarak görülmektedir. Ürünlerini bir moddan ki bu çoğunlukla denizyolundan demiryollarına olarak gözükmektedir güvenli ve hızlı bir şekilde transferini gerçekleştirebileceği karayolu ve gereksiz iç taşımayı minimize ederek hız ve maliyet avantajı sağlamayı hedefleyen işletmeler için lojistik köyler büyük bir öneme sahiptir. Karayolu ve iç taşımayı minimize eden lojistik köyler aynı zamanda şehir trafiği, trafik kazaları, karbon salınımı gibi önemli çevre konularında da olumlu anlamda azaltıcı bir rol oynamaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda bu çalışmada küresel tedarik zincirine ve taşımacılık sistemlerine büyük katkılar sunan lojistik köylerinin potansiyel etkinlikleri incelenmiştir. Türkiye'de adından 2000'li yıllarda bahsettiren lojistik köyler TCDD'nin girişimi ile 2006 yılında temellerinin atıldığı ve 2007'de faaliyete geçen Samsun Gelemen Lojistik Köyü ile Türkiye'de başlamıştır. Avrupa'da ve dünyada yer alan lojistik köyleri ve yönetim biçimleri kamu-özel işbirliği ile inşa edilse de ülkemizde özel sektöre ait lojistik köy sayısı azdır. Çalışmada TCDD bünyesinde yer alan 12 lojistik köyünün göreceli olarak etkinlikleri ÇKKV yöntemleri ve VZA yöntemi ile değerlendirilmiştir. CRITIC yöntemi ile kriterler arasındaki korelasyona göre kriterlerin önem dereceli tespit edilmiştir ve en önemli kriterin organize sanayi bölgesine olan uzaklık mesafesi olduğu ortaya çıkmıştır. Tespit edilen önem ağırlıkları ile TOPSIS yöntemi üzerinden bir sıralama yapılmıştır ve ilk üç sırada sırası ile Gelemen Lojistik Köyü, Halkalı Lojistik Köyü, Yenice Lojistik köyü belirlenmiştir. Son olarak da göreceli etkinliklerin ölçülmesi için Win4Deap paket programı ile lojistik köyleri çıktı yönelimli CCR ve BCC yöntemi kullanılmıştır. VZA sonucuna göre göreceli etkin olan lojistik köyleri Gelemen, Halkalı, Yenice olmuştur. Literatürde kullanılan lojistik köyler için önemli kriterler ile değerlendirilen lojistik köylerde iki yöntemde de Gelemen, Halkalı ve Yenice lojistik köyleri öne çıkmaktadır.