Hava kargo taşımacılığının uluslararası ticarete etkisi: Büyük havalimanlarının rolü


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ULUSLARARASI TİCARET VE LOJİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DOĞAN AHMET İZER

Danışman: FULYA TAŞEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hava kargo taşımacılığı ve havalimanlarının hayatımız için önemi, Covid-19 salgını sırasında sağladıkları hızlı taşımacılık imkânı ile kanıtlanmıştır. Bu etkileşim şehirler için havalimanlarının 21. yüzyılda oynadıkları rolü daha belirgin hale getirmiştir. Bu rol, havalimanı şehri ve Aerotropolis gibi kavramların çerçevesinde şekillenmeye başlamıştır. Bu kavramların etkisi, özellikle büyük havalimanları olmak üzere, son 40 yıl içinde inşa edilen havalimanlarında giderek daha fazla gözlenmektedir. Havalimanlarına bu kavramlar çerçevesinde yeni ticari işlevler eklenirken, bu işlevler doğrultusunda havalimanları geniş alanlara ve büyük maliyetler ile inşa edilmektedirler. Hava taşımacılığı 2009 – 2019 yılları arasında hızlı bir şekilde büyümüştür. Bu tez çalışmasında, ele alınan 2009 – 2019 yılları arasında ve incelemeye konu olan 8 büyük havalimanı bakımından hava kargo taşımacılığı ve uluslararası ticaretin arasındaki etkileşimin incelenmesi hedeflenmiştir. Uluslararası ticaret, hava kargo taşımacılığı ve havalimanları ile ilgili elde edilen veriler Granger nedenselliği, Hata Giderme ve Rastsal Katsayı yöntemleri uygulanarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, uluslararası ticaret ve hava kargo taşımacılığı arasında karşılıklı Granger nedenselliği ile bir ilişki olduğuna işaret ederken, uçuş sayısı ile ticaret arasında böyle bir bulguya rastlanmamıştır. Hata giderme modelinde seçilen verilerin uzun dönemli ilişkileri incelenmiştir. Rastsal katsayı yöntemiyle incelenen havalimanlarında uluslararası ticaret ve hava kargo taşımacılığının her havalimanında farklı şekilde etkileştiği gözlenmiştir.