Erişkinliğe geçiş sürecinde sığınmacı gençler ve grup hakları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İNSAN HAKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SUZAN OKTAY EROL
Danışman: İOANA KUÇURADİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, grup haklarını tartışmak ve spesifik bir grup olan sığınmacı gençler için temel (kişi) haklarını nasıl koruyabileceğine bakmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, literatürde kalkınma, dayanışma, kollektif haklar ya da halkların hakları isimleri ile anılan ve kişinin değil, grupların haklarından söz eden tanımlar yerine, İoanna Kuçuradi'nin "belirli bir çağın ve belirli bir ülkenin gerçeklik koşullarında, temel (kişi) haklarının gerektirdikleri" olarak tanımladığı "grup hakları" tanımı kabul edilmiştir (Kuçuradi, 2016a, s. 143). Temel (kişi) haklarına erişip erişemediklerine bakılmak üzere farklı ülkelerden, farklı dinlerden, farklı kültürlerden, farklı nedenlerle göç etmek zorunda kalan sığınmacı gençler "grup" olarak seçilmiştir. Kültür, din, dil, mezhep ya da bulunduğu sosyal statü farketmeksizin, tek benzerlikleri göç etmek olan bu gençlerin, ülkemize gelene değin ulaşabildiği, ulaşamadığı haklar, yaşadıkları hak ihlalleri ve olumlu deneyimleri, nitel araştırma tekniği ile, yarı yapılandırılmış görüşme formları uygulanarak öğrenilmeye çalışılmıştır. Manuel olarak yapılan kodlama ve içerik analizleri bulgulara dönüştürülerek aktarılmıştır. Araştırmada, kavramsal çerçevenin sunulmasının ardından, hakların sınıflandırılması ve grup hakları ele alınmış, "yöntem ve bulgular" kısmı da gençlerin göç yolculuğunu temel alarak kronolojik olarak sınıflandırılmıştır. Özellikle 1951 Cenevre Sözleşmesi ve diğer göç mevzuatı çerçevesinde göç öncesi, göç sırası ve göç sonrasına ilişkin gençlerin anlattıklarına grup hakları temel alınarak bakılmıştır. Yapılan görüşmelerde, sığınmacı olarak ülkemizde bulunan ve zaman içerisinde statüleri değişebilecek olan genç grubun, bazı grup haklarına ihtiyaç duyduğu ve özellikle sığınmacı ve göçmenleri koruyan yasa ve sözleşmelerin insanın değerini koruduğu belirlenmiştir. Araştırma bulgularından biri de, bir grubun içinde yer alan gençlerin hak bilincine sahip olarak kendi haklarına sahip çıkmasının önemidir. Başka bir bulgu da, mülteci gruplarla çalışan kamu ve sivil toplum kuruluşları temsilcilerinin insan haklarına ilişkin temel bilgilere ve insanın onurunun ve değerinin nasıl korunabileceği bilgisine sahip olmaları gerektiğidir. Bu bilginin sığınmacı kişilerin hayatını olumlu yönde ne kadar değiştirebileceğini göstermesi, araştırmanın bulgularından biridir. Bu çalışmada, insanın onuru ve değeri bilgisini aktaran insan hakları eğitiminin, özellikle kamu çalışanları için yaygınlaştırılmasının önemi bir kez daha ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Mültecilik, sığınmacı gençler, insan hakları, grup hakları