Fibromiyalji hastalarında erken dönem uyumsuz şemaların ve ebeveynlik stillerinin ağrı inançları ile ilişkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP DİKMEN

Danışman: ASLI EYRENCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın genel amacı fibromiyalji hastalarında erken dönem uyum bozucu şemalar, algılanan ebeveynlik stilleri ve ağrı inançları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın temel amacı ise fibromiyalji hastalarında ebeveynlik stilleri ile ağrı inançları arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemaların aracı (mediatör) rolünün incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini fibromiyalji tanısı almış 120 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcıların %65.8'inin (N=79) kadın, %34.2'si (N=41) ise erkektir. Araştırma değişkenlerini ölçümlemek amacıyla, Sosyo-demografikBilgi Formu, Young Şema Ölçeği-Kısa Form (YŞÖ-KF3), Young Ebeveynlik Ölçeği Anne Formu (YEBÖ-A) ve Young Ebeveynlik Ölçeği Baba Formu (YEBÖ-B) ile Ağrı İnançları Ölçeği (AİÖ) kullanılmıştır. Araştırma ilgili ölçeklerin alt boyutlarının analizi ile gerçekleşmiştir. Araştırma erken dönem uyum bozucu şemalar, algılanan ebeveynlik stilleri ve ağrı inançlarının cinsiyet, yaş, fibromiyalji tanı süresi ve ailede kronik rahatsızlık olma durumuna göre değişkenlik gösterdiği görülmüştür. Hastalarda, anneden algılanan ebeveynlik stillerinden Koşullu/Başarı Odaklı, Küçümseyici/Kusur Bulucu, Aşırı İzin Verici/Sınırsız, Kötümser/Endişeli ebeveynlik ile babadan algılanan Duygusal Bakımdan Yoksun Bırakıcı, Kötümser/Endişeli, Aşırı Koruyucu ebeveynliğe ek olarak Hastalıklar ve Zarar Görme Karşısında Dayanıksızlık ve Yüksek Standartların şemalar üzerinde yordayıcı etkisi olduğu görülmüştür. Bunun yanı sıra, kadın hastaların daha çok psikolojik ağrı inançlarına sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna ek olarak, fibromiyalji hastalarında ebeveynlik stillerinin ağrı inançları ile ilişkisinde erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolü olduğu temel hipotezi doğrulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, literatürdeki araştırmalar doğrultusunda tartışılmış ve ileri araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.