Felsefe-edebiyat ilişkileri bağlamında Hans-Georg Gadamer'in edebiyat hermeneutiği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMRE NARCI

Danışman: GÜNCEL ÖNKAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasının genel amacı felsefe-edebiyat ilişkileri bağlamında, edebiyatın bir felsefi araştırmanın nesnesi olarak ele alınmasıdır. Bu amaçla özelde Hans-Georg Gadamer'in hermeneutik (yorumsamacı) yaklaşımı seçilmiştir. Gadamer'in edebiyat hermeneutiği açısından "edebiyatın nesnesi nedir" sorusuna yanıt arayıp, nihayetinde edebiyatın felsefi olarak nasıl açımlandığını bu çalışmada incelenmektedir. Gadamer'e göre bir okuma, hiçbir zaman yorumsuz gerçekleşmemektedir. Dolayısıyla her okuma bir yorum barındırmaktadır. Bundan dolayı her metin, yazarın elinden çıktıktan sonra okurun karşısına geldiğinde bir anlam ufkunun nesnesi olarak belirmektedir. Bu noktada yazarın anlam dünyası ile okurun anlam dünyası kesişmektedir. Diğer bir deyişle okur ve yazar bir metin üzerinde karşılaşmaktadır. Bu karşılaşma, her bireyin, kendine göre biçim ve anlam kazanmasına, canlı, dinamik, yaşayan bir yorumun nesnesi olan edebiyat ile buluşmasına yol açmaktadır. Gadamer'in deyimi ile ufukların kaynaşması, sanata ve edebiyata daha zengin, daha geniş, daha boyutlu bir çeşitlilik kazandırmaktadır. Dolayısıyla, bu tezde felsefe-edebiyat ilişkisinde çeşitliliğin ve zenginliğin farkına vardırılmasını amaçlanmaktadır. Anahtar Sözcükler: Hermeneutik, Edebiyat felsefesi, Tarihsellik, Retorik, Söylem.