Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Mühendislik Ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKHAN TOPSAKAL
Danışman: Önder Şahinaslan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Günümüzde artan veri hacmi ve giderek karmaşıklaşan iş
süreçleri, özellikle kurumsal bilgi sistemlerinde yavaş çalışan SQL
sorgularının sistem verimliliğini olumsuz yönde etkilemesine neden olmaktadır. Bu
tez çalışmasının temel amacı Oracle veri tabanı ortamında sorgu performansını
izlemek, performans sorunlarına yol açan sorguları tespit etmek ve yapay zekâ
tabanlı optimizasyon önerileri üreten bir sistem tasarlamaktır. Bu çalışma
kapsamında, Oracle PL/SQL ve Oracle Forms tabanlı uygulamalarda performans
sorunlarının belirlenmesi ve iyileştirilmesine yönelik kapsamlı ve
uygulanabilir bir yöntem geliştirilmiştir. Araştırma kapsamında ilk olarak
SQL_TRACE ve EXPLAIN PLAN gibi Oracle’ın yerleşik araçları kullanılarak sorgulara
ilişkin performans verileri toplanmıştır. Elde edilen trace dosyaları Python
aracılığıyla işlenmiş, sorguların çalıştırılma süresi, mantıksal ve fiziksel
okuma sayıları ile maliyet değerleri analiz edilmiştir. Bu veriler, makine
öğrenmesi algoritmaları (Random Forest ve XGBoost) ile modellenerek, sorgu
performansını iyileştirmeye yönelik otomatik öneriler geliştirilmiştir. Uygulama
sonuçları, geliştirilen sistemin yavaş çalışan sorguları başarıyla tespit
ettiğini ve uygun optimizasyon önerileri sunduğunu göstermektedir. Öneriler
arasında indeks kullanımı, sorgu yapısının değiştirilmesi ve daha verimli
erişim yöntemlerinin tercih edilmesi yer almaktadır. Bulgular, yapay zekâ
tabanlı yaklaşımların Oracle PL/SQL performans optimizasyonunda etkili bir çözüm
sunduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu tez çalışması hem
geliştiricilere hem de veri tabanı yöneticilerine sorgu performansını artırmaya
yönelik yenilikçi bir yöntem önermekte, gelecekte daha geniş veri setleri ve
farklı algoritmalarla yapılacak çalışmalar için güçlü bir temel
oluşturmaktadır.