Cumhuriyet sonrası Doğu ve Güneydoğu'da kimlik ve din


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERDEM KOÇOĞLU

Danışman: CANGÜL ÖRNEK KONU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde Cumhuriyet'in kurulma-sıyla birlikte kimlik-din ilişkisinin nasıl dönüştüğünü anlamaya çalışmaktadır. Feodalitenin hüküm sürdüğü bölgede uzun yüzyıllar şeyhlerin, tarikatların ve medreselerin şekillendirdiği bir kültürel hayat var olmuştur. Cumhuriyet'in sekülerleşme siyaseti bu kültürel yapıyı köklü biçimde değiştirmiştir. Cumhuriyet tarihi boyunca bu değişim süregelmiş, ancak dünya ve Türkiye siyaseti açısından her farklı dönemde farklı bir şekilde yaşanmıştır. Bu köklü dönüşümün anlaşılması için sosyolojik çalışmaların yanı sıra konuyu siyasal alandaki gelişmeler üzerinden ele alan bir analize ihtiyaç duyulmuştur. Bu tez bahse-dilen tarzda bir analiz yapma çabasındadır. Çalışma bu süreci anlayabilmek için Hilafet makamının kaldırılmasından ve Cumhuriyet yönetimini çok sarsan Şeyh Sait İsyanı'ndan başlayarak bugüne kadar bölgede kimlik-din ilişkisinin evrimini tartışmaktadır. Çok partili hayata geçilmesiyle birlikte Türkiye İşçi Partisi'nin bölgede Doğu Mitingleri yoluyla artan etkisi, 1990'larda Hizbullah'ın kötü şöhretinin yanı sıra kadınların siyasete katılmasıyla birlikte hızlanan sekülerleşme süreci ele alınmaktadır. Özellikle 2000'li yıllarda ise kimliğin din boyutunun yeniden önem kazanmaya başladığı görülmektedir.