48-60 aylık çocukların el ve ayak tercihlerine göre işitsel işlemleme becerilerinin ve görsel algılarının incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYDA ŞİMŞEK

Danışman: HANDAN DOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada 48-60 aylık çocukların el ve ayak tercihleri ile işitsel işlemleme becerileri ve görsel algılarının ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılında İstanbul ili Maltepe, Ataşehir ve Kadıköy ilçe Milli Eğitim Müdürlüklerine bağlı resmi 8 anaokuluna devam eden 48-60 aylık 70 çocuğa ulaşılmıştır. Araştırmada, çocuk hakkında temel oluşturacak bazı bilgileri toplamak amacıyla çocuğun yaşını, cinsiyetini, sosyoekonomik durumunu, annenin ve babanın eğitim düzeyini belirten Çocuk Bilgi Formu kullanılmıştır. 48-60 aylık çocukların el ve ayak tercihleri ile işitsel işlemleme becerileri ve görsel algılarının incelendiği bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çocukların el ve ayak tercihlerini incelemek üzere Head Sağ-Sol Ayırt Etme Testi ve Harris Lateralleşme Testi, işitsel işlemlemelerini ölçmek üzere İŞTE Okul Öncesi İşitsel İşlemleme Testi ve görsel algılarını ölçmek üzere Frostig Görsel Algılama Testi kullanılmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS 26 (Statistical Package for Social Sciences) istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan araştırmada kullanılan toplam dört ölçeğin geçerlik ve güvenirlik düzeyleri Cronbach-Alpha katsayısı ile test edilmiş olup; elde edilen verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla Kolmogorov-Smirnov Testi uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler normal dağılım göstermediğinden dolayı; fark testleri için Mann Whitney-U ve Kruskal Wallis-H testleri kullanılmış ve Kruskal Wallis-H testinde anlamlı çıkan farkların hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için ise Bonferroni Testi uygulanmıştır. İlişki testleri için ise Spearman Korelasyon Testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda 48-60 aylık çocukların lateralleşme becerileri ile işitsel işlemleme becerilerinin Aynı Sesle Bitenler ve İşitsel Ayırt Etme altboyutları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Sağ-sol ayırt etme becerilerinin Kendinde alt testi ile işitsel işlemleme becerilerinin Kısa Süreli İşitsel Bellek, İşitsel Ayırt Etme ve İŞTE Toplam puanları arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Sağ-sol ayırt etme becerilerinin Çaprazda alt testiyle ise işitsel işlemleme becerilerinin Aynı Sesle Başlayanlar, Aynı Sesle Bitenler, Kısa Süreli İşitsel Bellek, İşitsel Ayırt Etme altboyutlarıyla ve İŞTE Toplam puanlarıyla anlamlı bir ilişki ortaya konulmuştur. Çocukların sağ-sol ayırt etme becerilerinin Kendinde alt testi ile görsel algılarının Şekil-Zemin Ayrımı altboyutu arasında, Çaprazda alt testinde ise Şekil-Zemin Ayrımı ve Şekil-Sabitliği altboyutlarında anlamlı ilişki saptanmıştır. Araştırmada 48-60 aylık çocukların işitsel işlemlemelerinin Aynı Sesle Başlayanlar, Aynı Sesle Bitenler, Kısa Süreli İşitsel Bellek, İşitsel Ayırt Etme altboyutları ve İŞTE Toplam puanları ile görsel algılarının Şekil-Zemin Ayrımı altboyutu arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. İşitsel işlemlemelerinin Kısa Süreli İşitsel Bellek ve İşitsel Ayırt Etme altboyutları ile görsel algılarının Şekil Sabitliği altboyutu arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Frostig Toplam puanları ile işitsel işlemlemelerinin Aynı Sesle Başlayanlar, Aynı Sesle Bitenler, Kısa Süreli İşitsel Bellek, İşitsel Ayırt Etme ve İŞTE Toplam puanları ile anlamlı bir ilişki ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular literatür çalışmaları ile tartışılmış ve çalışma önerileri sunulmuştur.