Gerçekçi oyunculuk yaklaşımı bağlamında J. Baudrillard'ın 'Hiper-Gerçeklik' kuramı ve oyunculukta öteki olma halinin incelenmesi: "Bıçak Sırtı" belgesel filmi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, GÜZEL SANATLAR ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞULE EDA ÖZTÜRK

Danışman: MÜJGAN YILDIRIM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Oyunculuk sanatı başlangıçtan günümüze gerçekle hep bağ kurmuştur. Değişen dönüşen dünya yapısında gerçekliğin ne olduğu ve sınırlarının ne olması gerektiği bir tartışma ko-nusu olduğu için oyunculuğun bu tartışmalar neticesinde, inandırıcı olma mottosuyla deği-şen gerçekliği yansıtmakta çeşitli paradokslar yaşadığı görülmüştür. Aktör, oyunculuk sanatında yeniden yaratım sürecinde aktif olarak gerçekliğe bağlıdır. Sanat yaratımındaki özne ve nesne ilişkisi, oyunculukta özne ve özne şeklinde zuhur bul-maktadır. Bu nedenle, oyuncunun nesnesi kendisi olduğu için oyuncu da bu gerçeklik sarmalında çıkış noktası olarak kendi gerçekliğini kullanmaktadır. Aktör, gerçekliğin sor-gulandığı ve her çağa göre değişkenlik gösterdiği bu yapı içerisinde, özneden bağımsız, hiper-gerçek biçimde ötekine dönüşmektedir. Stanislavski ile sistematize edilmeye başlanan gerçekçi oyunculuk, günümüzde hâlâ ger-çekliğin çıkmazları tartışma konusu olduğu için devingen bir hâl almaktadır. Aktörün sa-natını icrası esnasında çıkış yolu olarak kendi gerçekliğini kullanıp hiper gerçek bir hâl içerisine girmesi bu değişim içerisinde görülmektedir. Oyuncu, rol icrasında ya da sonra-sında oluşturduğu gerçeklikle ne kendisi ne de rol gerçeği olabilmiştir. O, yaratmış olduğu hiper gerçeklik zemininde, öteki olma haliyle varlığını sürdürmüştür. Bu araştırmada oyunculukta yaşanan paradoksların J. Baudrillard'ın Hiper-gerçeklik kuramı bağlamında oyun-gerçek ilişkisi örneklerle detaylı incelenecektir.