Yüksek katlı binalarda kolonların betonarme veya kompozit tasarlanmalarına göre emlak birim maliyeti göz önünde tutularak satış fiyatı üzerinden yapı birim alanında kar zarar analizi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, YAPI DEPREM MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLARA ÖZŞENOL

Danışman: SEYİT ÇERİBAŞI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tez kapsamında, kompozit kolonlu yüksek yapı veya betonarme kolonlu yüksek yapı seçiminin, maliyet ve kâr endeksinde, yapı değeri ve yapı yüksekliğine göre optimumu araştırılmıştır. Optimum seçimin hangi koşullarda, hangi sistem ile olacağına karar verebilmek için, 20 katlı ve 50 katlı, olmak üzere, toplam dört farklı yapı tasarlanmış, analiz ve dizayn edilmiştir. Bu yapılardan iki tanesi 20 katlı olmak üzere, biri kompozit kolonlu, biri ise betonarme kolonlu tasarlanmıştır. Diğer iki yapı da 50 katlı olmak üzere, bir tanesi kompozit kolonlu, diğeri ise betonarme kolonludur. Kat sayıları aynı, kolon sistemleri farklı olan yapıların, kolon sistemleri haricinde tüm tasarım özellikleri aynı tutulmuştur. Yapılar SAP2000 ve ETABS programları ve XTRACT ve EXCEL yardımcı programları vasıtası ile Türk deprem ve tasarım yönetmeliklerine uygun olarak tasarlanmış, analiz ve dizayn edilmiştir. Elde edilen yapılar kat sayılarına göre gruplandırılarak, kolonlarının metrajları çıkartılmış ve Türkiye'de en çok tercih edilen maliyet analizi yöntemlerinden birine göre maliyetleri belirlenmiştir. Çıkan sonuçlar, 2021 yılı, İstanbul ve çevresi, konut yapıları m2 değerleri üzerinden yorumlanmıştır. Elde edilen veriler vasıtası ile, kompozit kolonlu sistemin, malzeme ve işçilik giderleri ışığında değerlendirilmesi ile, daha maliyetli olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonucun, kat sayısı azaldıkça, arttığı, yani yüksekliği fazla olan yapılarda kompozit kolon, betonarme kolon arası maliyet farkının azaldığı, görülmüştür. Bununla birlikte, kompozit kolonlu sistemde, kolonların planda kapladığı alanların daha az çıkması sebebiyle, yapıdaki net oturum alanının arttığı görülmüştür. Kompozit kolonlu sistemler ile betonarme kolonlu sistemlerin karşılaştırılması sonucu ortaya çıkan tüm bu bulguların, kompozit kolonlu sistemlerde maliyetin artması fakat aynı zamanda net oturum alanının da artması, yapı müteahhitini bir karar vermeye zorlamaktadır. Bu kararın, yapının yapılacağı bölgedeki yapı değerleri ve kat sayısına göre olduğu açıktır. Tez kapsamında yapılan değerlendirme ile, yapı değeri yüksek ve ortalama değerde olan, yani yaklaşık 3500 tl/m² ve üzeri değerdeki yerlerde ve BYS 2 sınıfına giren yapılarda, kompozit kolon uygulamasının daha kârlı olduğu, BYS 1 sınıfındaki yapılar için ise İstanbul ve çevresi için, düşük, orta ve yüksek değer olarak bahsettiğimiz her yerde, kompozit kolon uygulamasının daha kârlı olduğu sonucuna varılmıştır.