Okul idarecilerinin birey-örgüt uyumları ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA ÖZDEMİR İŞMAN
Danışman: VİLDAN KATMER BAYRAKLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada okul idarecilerinin çeşitli demografik değişkenler ölçüt alındığında birey örgüt uyumları ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini incelenmesi amaçlamıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2020-2021 eğitim ve öğretim yılında İstanbul İli Maltepe İlçesinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak faaliyet gösteren özel ve devlet ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 186 okul idarecisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında Cable ve Judge (1997) tarafından geliştirilen ve Ünal ve Turgut (2013) tarafından Türkçeye çevirisi yapılan 39 maddelik 'Birey-Örgüt Uyumu Ölçeği' ve mesleki tükenmişlik düzeylerini ölçmek üzere Maslach ve Jackson (1981) tarafından geliştirilen Ergin (1993) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan 'Maslach Tükenmişlik Ölçeği' kullanılmıştır. Birey-Örgüt Uyumu Ölçeğinin bu araştırma için uygunluğu Cronbach Alpha modeli ile güvenirlik katsayıları hesaplanarak incelenmiştir. Maslach Tükenmişlik Ölçeği'nin bu çalışma için uygunluğu/güvenirliği ise madde analizi (Alpha modeli) yoluyla araştırılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 26.0 istatistik programına aktarılmış ve istatistiki çözümlemeleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda okul idarecilerinin medeni durumu hariç diğer değişkenlerin birey-örgüt uyumu düzeyi üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturduğu görülmüştür. Tükenmişlikleri incelendiğinde; okul idarecilerinin, görevi ve mesleki eğitim alma durumları, duygusal tükenme düzeyleri üzerinde anlamlı bir farklılık oluşturmazken, diğer değişkenler anlamlı bir farklılık oluşturmuştur. Duyarsızlaşma düzeyleri üzerinde ise okul idarecilerinin okul yönetimi konusunda eğitim almaları ve medeni durumlarının anlamlı bir farklılık oluşturduğu görülmüştür. Ancak diğer demografik özellikler açısından anlamlı bir fark görülememiştir. Okul idarecilerinin, cinsiyet, yaş, okul türü ve okul yönetimi konusunda eğitim alma durumlarının, kişisel başarı düzeyleri üzerinde anlamlı bir farkı olmadığı fakat, okul idarecilerinin eğitim durumu, görevi, görev yapılan okul kademesi ve mesleki kıdemin kişisel başarı düzeyleri üzerinde anlamlı bir farkı olduğu görülmüştür. Sonuç olarak okul idarecilerinin birey örgüt uyumu puanları arttıkça duygusal tükenme ve duyarsızlaşma puanları da artmaktadır. Fakat okul idarecilerinin birey-örgüt uyumu puanları arttıkça kişisel başarı puanları düşmektedir. Bu çalışma ile okul idarecilerinin birey-örgüt uyumlarıyla tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır.