Universitas kavramının Kant felsefesindeki yeri ve üniversite kurumu ile ilişkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERİÇ BİLGİÇ

Danışman: BETÜL ÇOTUKSÖKEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tez ?üçüncü kuşak üniversite? modeli denen modelle üniversite idesi arasındaki farktan doğan aporia'ya odaklanmış ve bunun için de felsefedeki universitas (Bütünlük) kavramının bütün gönderimleri dikkate alınmıştır. Universitas terimi birinci olarak, Kant felsefesinde saf anlama yetisinin sentetik a priori bir kategorisi, ikinci olarak da üniversitenin asıl adı olarak görünmektedir. Burada, universitas Kant felsefesinin temeli olarak dikkate alınmış ve kamusal aklın eleştirel bir düşünümü olmakla görevlendirilen üniversite universitas'ın kurumsallaştırılmış biçimi olarak belirlenmiştir. Tezin mantıksal yapısının reductio ad absurdum olarak kurulmasının üzerine; universitas normunun iptal edilmesiyle üniversite multiversiteye dönüşmektedir. Bu, Amerikan üniversitelerinin ardından Bologna Süresi ile önerilen şeydir. Bu dönüşümün absürd olan mantıksal sonuçları toplumsal ve kişisel yaderklik, çözülme, yabancılaşma, kitle kültürü ve insan türünün ontolojik, yapısal bozulması olarak kendini göstermektedir. Bu sonucun etik, mantıksal, ontolojik ve epistemolojik gerekçeleriyle ilgili, Kant'ın gerisindeki Aristoteles ve Aquinas ile dikkat çekici bağlantılar öne çıkarılmıştır. Bu yeni, sanayiye uyarlanan postmodern üniversite modeli küreselleşme ve neoliberal siyasetin sonuçlarından biridir. ?Teori için teori? şeklindeki bilimin ayırıcı özelliği, ?kâr için teori?ye dönüşmektedir. Bu tarihsel dönüşümün gelecekteki uygulamaları bir tür distopya olarak ortaya çıkabilir: Modern olan üzerine postmodern techné'nin gelmesine koşut olarak yabancılaşmaya yabancılaşma.