COVID-19 salgın sürecinde travma bilgisine dayalı uzaktan eğitim uygulamalarının odak grup görüşme yöntemiyle öğretmenlerle değerlendirilmesi: SOYAÇ örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUSE KAYA
Danışman: HAVVA ÖZDEN BADEMCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye, fırsat eşitsizliklerinin ve okul terk oranlarının en fazla olduğu ülkelerin başında gelmektedir. Çocukların deneyimlediği travmatik yaşam olaylarının zihin ve beden üzerinde yarattığı değişimler, çocukların okul ortamlarına uyum sağlamasını engellemekte ve eğitim sisteminde tutunamayan çocukların sokağa yönelerek toplumdan ayrışmasına sebep olmaktadır. SOYAÇ modeli, yüksek risk altındaki çocukları, üniversite-toplum işbirliği içerisinde travma bilgisine dayalı bağlanma temelli yaklaşımla destekleyerek, okul ortamında güvenli ilişkileri deneyimleyebilecekleri güvenli alanlar yaratmayı ve travmanın yarattığı olumsuz etkilerden kurtulabilmelerini sağlamayı amaçlayan fonsuz bir oluşumdur. Okul ortamında öğretmenin öğrencilerini sosyal ve duygusal açıdan destekleyebilmesi için öncelikle kendi sosyal ve duygusal ihtiyaçlarının karşılandığı bir ortamı deneyimlemesi gerekmektedir. Disiplinlerarası sistem yaklaşımıyla çalışılan ve kurumlarla işbirliği içerisinde olan bu modelde, tüm okul yaklaşımıyla hareket edilerek herkes için kapsayıcı, destekleyici ve güvenli bir okul kültürünün yaratılması amaçlanmaktadır. Bu çalışma İstanbul'da dezavantajlı bölgede bulunan bir ortaokulda 2019-2021 yılları arasında ilçe kaymakamlığı işbirliğiyle önce yüz yüze başlayıp COVID-19 salgın sürecinde çevrimiçi yürütülen, travma bilgisine dayalı toplum temelli uzaktan eğitim uygulamaları SOYAÇ Modeli ile çalışmanın öğretmenlerle değerlendirilmesini amaçlanmaktadır. SOYAÇ çalışmalarını 2020-2021 yılları arasında, düşük sosyoekonomik seviyedeki ailelerden gelen çocukların bulunduğu ve okul terk oranının oldukça yüksek olduğu ve çoğunlukla Roman çocukların bulunduğu bir ortaokulda çevrimiçi olarak yürütmüştür. Araştırmanın katılımcılarını bu ortaokuldaki 9 öğretmen oluşturmaktadır. Öğretmenlerle odak grup görüşmeleri yapılmış ve sonucunda elde edilen veriler tematik ve yorumlayıcı fenomenolojik analiz ile incelenmiştir. Analizler sonucunda Öğretmenin Kaynakları: SOYAÇ Modeli, Öğretmenin Sosyal ve Duygusal İhtiyaçları: SOYAÇ Modeli ve Covid-19 Döneminde Uzaktan Eğitim Deneyimi ve SOYAÇ Modeli'nin Kolaylaştırıcı Rolü olmak üzere 3 ana temaya ulaşılmış; bu temalar kuramsal bilgiler ışığında yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda, bağlanma temelli psikososyal destek çalışmalarının öğretmenlerin kendi sosyal ve duygusal ihtiyaçlarına farkındalık kazanmalarını sağladığı ve öğrencilerle ilişkisinde de kapsayıcılıklarını arttırdığı görülmektedir. Yapılan müdahalelerin öğretmenlerin ve öğrencilerin güvenli ilişkiler kurabilecekleri güvenli alanlar yaratmakta etkili olduğu görülmüştür. Dolayısıyla öğretmenlerin iyi oluş halini destekleyecek çalışmalar öğrenciyi de doğrudan etkilemektedir. Ulaşılan bu bilgiler ışığında, öğretmen yetiştirme programlarında sosyal ve duygusal becerilere yönelik eğitimlerin verilerek öğretmenlerin bu yeterliliklerinin artırılması önerilmektedir. Bunun dışında öğrenciyle birebir ilişki içinde olan öğretmenin hem okul çevresi hem aileler hem de ilgili kurumlar tarafından yeterince kapsandığını hissetmesi önemlidir. Anahtar Sözcükler: travma, öğretmen, travma bilgisine dayalı eğitim uygulamaları, öğretmen-öğrenci ilişkisi, sosyal-duygusal ihtiyaçlar, SOYAÇ Modeli.