Nikotin bağımlılığında aleksitimi ve sıkıntıya dayanmanın rolü

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF EYLEM VARSAK

Danışman: BAŞAK BAHTİYAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin sigara kullanımında aleksitimik kişilik özelliklerinin, sıkıntıya dayanma kapasitesinin ve olumlu olumsuz duygulanımın nasıl bir rol oynadığını belirlemektir. Ayrıca, sigara kullanım özelliklerinin nikotin bağımlılığı ile ilişkisi de bu çalışma kapsamında incelenmiştir. Bu amaçlarla, çalışma halen aktif olarak sigara kullanan 251 ve hayatında hiç sigara kullanmamış 201 gönüllü üniversite öğrencisi ile yürütülmüştür. Katılımcılardan Demografik Bilgi Formu, Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20), Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT), Sıkıntıya Dayanma Ölçeği (SDÖ) ve Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği (PANAS) kullanılarak veri toplanmıştır. Regresyon analizi sonucunda, sigara kullanıcılarının sigara kullanım süresinin artmasının, bağımlılık nedeniyle ve ders aralarında daha fazla sigara tüketmesinin nikotin bağımlılığı şiddetini yordadığı bulunmuştur. Genel olarak, üniversite öğrencilerinin çoğunun lise döneminde ve arkadaş nedeniyle sigaraya başladıkları; en fazla zevk alma, daha sonra sırasıyla öfke, bağımlılık gibi nedenlerle sigara kullanmaya devam ettikleri; can sıkıntısı yaşarken ve ders aralarında daha fazla sigara tükettiği görülmüştür. Buna ek olarak, sigara kullanan katılımcıların kullanmayanlara göre daha fazla duygularını tanımlamakta zorlandığı ve olumsuz duygulanıma sahip olduğu görülmüştür. Araştırmanın bulguları literatür doğrultusunda yorumlanmış; araştırmanın güçlü yönlerine ve ileride yapılabilecek çalışmalar için önerilere yer verilmiştir.