Eskiçağda ve Foucault'da varoluş estetiği açısından kendilik pratikleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLŞAH KÖKSAL
Danışman: BETÜL ÇOTUKSÖKEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Michel Foucault'nun düşünsel seyrinde farklı dönemlerden geçtiği, ana problematiğinin bireyin iktidar ile ilişkisinden "kendi olma" kavramına ve "kendilik kaygısı"na doğru evrildiği görülmektedir. Filozofa göre pratik aklın ortaya çıkma alanı olarak dört tip teknoloji vardır. Bunlar; üretim teknolojileri, işaret sistemleri teknolojileri, iktidar teknolojileri ve kendini biçimlendirme teknikleridir. Foucault'nun son dönem çalışmalarında özel bir yer verdiği kendini biçimlendirme teknikleri, modern insanın iktidar teknolojilerinin bir esiri, kurulu bir özne olmaması için ihtiyaç duyduğu bir araç olarak karşımıza çıkmaktadır. Aslında Antik Yunan'da başlamış olan ama daha sonra, özellikle de Descartes ile birlikte epistemolojik geleneğin güçlenmesiyle unutulduğunu düşündüğümüz felsefenin insanı bir sanat eseri gibi var etme işlevini Foucault'nun son dönem çalışmalarında öne çıkardığı görülmektedir. Felsefi danışmanlık sürecinde danışman, danışanın duyduğu kendilik kaygısına doğru rehberlik edebilmek için Foucault'nun "kendini biçimlendirme teknikleri"ni kullanabilir. Felsefi danışmanlık bugün, "İnsanların, benlik algılarını kurmalarında, gündelik yaşam problemleriyle mücadelelerinde felsefi düşünce işlevsel bir rol oynayabilir mi?" sorusunun yanıtını arayan bir alandır. Foucault'nun kendilik teknikleri yaklaşımının bu konuyla ilgili önemli ipuçları verdiği, kendi çözümlemelerinin ve kullandığı kavramların Eskiçağ felsefesine dayandığını görülmektedir. Düşünürün bu konuyu ele aldığı metinleri çalışmamız boyunca yorumsal bir tarzda irdelenmeye çalışılacaktır. Tezin amacı, Foucault'nun son dönem çalışmalarında gündeme getirdiği kendilik tekniklerinin varoluş estetiği açısından bir işlevinin bulunup bulunmayacağını tartışmaya açmaktır. Foucault'nun geç dönem felsefesinde önemli bir yer tutan epimelesthai sautou (kendinle ilgilenme, kendine eğilme), gnothi saouton (kendini bilme), askesis (pratikler), aletheia (hakikat), melete (derin düşünme), khrestat (insanın kendine karşı tutumu), mathesis (irfan, kendiliğin başkalarıyla ilişkisi), parrhesiastes (doğruyu söyleyen), metanoia (görüş değiştime), stultus (el uzatılması gereken) kavramlarının Eskiçağ felsefesindeki kullanım alanları ve bağlamları göz önünde bulundurularak felsefi danışmanlık alanına bir perspektif kazandırılması amaçlanmaktadır.