Kadınlarda yeme bozuklukları belirtilerinin algılanan ebeveynlik biçimi, duygu düzenleme güçlüğü, psikolojik iyi oluş ve yeme tutumları ile ilişkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYMA ALTINEL
Danışman: KUNTAY ARCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, yeme bozukluğu riski taşıyan ve taşımayan kadınların algılanan ebeveynlik biçimleri, duygu düzenleme güçlükleri, psikolojik iyi oluş ve yeme tutumu değişkenleri açısından farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın bir diğer amacı ise bu değişkenlerin birbiriyle ve yeme bozukluğu belirtileri ile ilişkisini araştırmaktır. Araştırmanın örneklemini Balıkesir ilinde yaşayan, 18-60 yaş aralığındaki 300 kadın oluşturmaktadır. Araştırmada, Kişisel Bilgi Formu'nun yanı sıra katılımcıların yeme bozukluğu belirtilerini tarama amacıyla Yeme Bozuklukları Ölçeği (REZZY), algılanan ebeveynlik biçimlerini değerlendirmek için Young Ebeveynlik Ölçeği (YEBÖ), duygu düzenlemedeki güçlüklerini değerlendirmek için Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ), psikolojik iyi oluş düzeylerini değerlendirmek için Warwick Edinburg Mental İyi Oluş Ölçeği (PİO) ve yeme tutumlarını değerlendirmek için Hollanda Yeme Davranışları Anketi (YDA) kullanılmıştır. Yapılan bağımsız örneklem T-Testi analizleri sonucunda, yeme bozukluğu açısından riskli olan grubun hem anneye hem de babaya yönelik algılanan kuralcı/kalıplayıcı, sömürücü/istismar edici, kötümser/endişeli ebeveynlik biçimlerinden daha fazla puan aldıkları görülmüştür. Buna ek olarak riskli grubun sadece babaya yönelik algılanan küçümseyici/kusur bulucu ebeveynlik biçiminden daha fazla puan aldıkları sonucuna ulaşılmıştır. Yine yeme bozukluğu açısından riskli olan grubun riskli olmayan gruba kıyasla tüm yeme tutumu alt boyutlarından, duygu düzenlemedeki güçlüklerin amaç, kabul etme, strateji ve dürtü alt boyutlarından anlamlı düzeyde daha yüksek puanlar aldıkları bulunmuştur. Yeme bozukluğu şiddeti ile ilişkili değişkenleri belirlemek amacıyla yapılan aşamalı regresyon analizi sonucunda babadan algılanan sömürücü/istismar edici ve kuralcı/kalıplayıcı ebeveynlik biçimlerinin, duygusal ve kısıtlayıcı yeme tutumlarının ve duyguyu kabul etmede güçlüğün yeme bozukluğu belirtileriyle anlamlı ilişkilere sahip olduğu bulunmuştur. Psikolojik iyi oluş şiddeti ile ilişkili değişkenleri belirlemek amacıyla yapılan aşamalı regresyon analizi sonucunda ise babadan algılanan duygusal açıdan yoksun bırakıcı ebeveynlik biçiminin, kısıtlayıcı yeme tutumunun ve duygu düzenleme güçlüğünün açıklık, farkındalık ve stratejiler alt boyutlarının psikolojik iyi oluşun şiddetiyle anlamlı ilişkilere sahip olduğu bulunmuştur. Elde edilen bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmış, araştırmanın sınırlılıkları ve daha sonra yapılacak araştırmalar için öneriler aktarılmıştır.