Benliğin ayrımlaşmasından iyi oluşa: Kendini düzenlemenin aracı rolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUBA SÖKMEN
Danışman: FERZAN CURUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Benlik yapısının aile kökeninden ayrımlaşması psikolojik bir kazanımdır. Ayrımlaşma bireyin gerçek benliğini deneyimlemesini mümkün kılarak yaşantısına işlevsellik kazandırırken ayrımlaşma sorunları sahte bir benliğe neden olarak yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı orta yetişkinlerde benliğin ayrımlaşması ile iyi oluş (öznel ve psikolojik) arasındaki ilişkide kendini düzenleme değişkenlerinin (öz-kontrol ve duygu düzenleme) aracılık rollerini sınamak ve olgunun düşük/yüksek ayrımlaşma profillerinde nasıl deneyimlendiğini derinlemesine araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda karma bir desen kullanılmıştır. Çalışmanın nicel kısmında önce 375 (241 kadın, 134 erkek) orta yetişkine ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Benliğin Ayrımlaşması-R, Kısa Öz-Kontrol, Duygu Düzenleme Güçlüğü-16, Psikolojik İyi Oluş ve Olumlu Olumsuz Yaşantılar Ölçekleri ile toplanmış, mevcut ilişkiler ortaya konmuştur. Bulgulara göre benliğin ayrımlaşması ve iyi oluş (öznel ve psikolojik) arasındaki ilişkiye kendini düzenleme değişkenlerinin aracılık ettiği görülmüştür. Araştırmanın nitel kısmında ise betimleyici durum çalışması yapılmıştır. Düşük ve yüksek düzey benlik ayrımlaşma profillerine sahip 7'şer orta yetişkin katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Veriler tematik analiz yöntemi ile incelenmiş, düşük ve yüksek düzey benlik ayrımlaşma düzeyine sahip katılımcılar betimlenmiştir. Araştırmanın nicel ve nitel kısmından elde edilen bulgular birleştirilerek yorumlanmıştır.