Uluslararası iklim değişikliği hukukunun devlet egemenliği ilkesi üzerinde etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DAMLA TİMUR
Danışman: YUSUF AKSAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İklim değişikliği, bilim insanları tarafından ortaya konduğu üzere, geçtiğimiz yüzyılda insan kaynaklı faaliyetler sonucu salınan sera gazlarının sebep olduğu, doğal olmayan bir küresel sorundur. Soruna müdahale edilmemesi halinde gezegendeki ısı artışıyla ciddi olumsuz sonuçlar doğacağı, bilimsel olarak kesinlik kazanmıştır. İklim değişikliğinin olumsuz sonuçlarıyla mücadele için uluslararası iklim değişiklikliği hukuku rejimi devletlerce ve neredeyse evrensel bir katılımla oluşturulmuştur. Aynı zamanda iklim değişikliğinin insanlığın ortak sorunu olarak nitelendirilmesi, devletlerin bu sorunu kabulü ve uygulamaları bakımından önem arz etmektedir. Ancak devletlerin rejimden kaynaklanan sorumluluklarının temelde egemenlik alanlarındaki faaliyetlerine ilişkin olması, rejimin uluslararası mekanizmalarla taraf devletlerin ülkelerindeki faaliyetleri açısından zorlayıcı ve yönlendirici bir rol üstlenip üstlenemeyeceği sorusunu akla getirmektedir. Bu sebeple, uluslararası iklim değişikliği hukuku rejiminin kaynaklarının ve denetim mekanizmalarının hukuki niteliklerinin ele alınması gerekmektedir. Devletin egemenliği ilkesinin iklim değişikliği gibi bir konuda etkin önlemler alınmasında dezavantaj oluşturup oluşturmadığı, uluslararası denetim ve yaptırım mekanizmalarının oluşturulmasına getirebileceği sınırlamalar, devletin ülkesinde gerçekleştirdiği faaliyetlerin sınır aşan olumsuz sonuçlarının ileri sürülme yolları ve yerel faaliyetlerin ne kadar denetim altına alınabileceği, iklim değişikliği rejiminin uygulanabilmesi bakımından önem arz etmektedir. Küreselleşen dünyada uluslararası hukukun rolü ele alınarak, rejimin oluşturduğu uluslararası hukuk belgelerinin devletlere yüklediği sorumlulukların ve egemenlik ilkesinin sorumluluk kapsamına tezahürünün incelenmesi ile uluslararası egemenlik kavramının tekrardan yorumlanması gerekmektedir. Tüm bunlara ek olarak, ulusal ve uluslararası yargı kuruluşlarının devletin iklim değişikliğinden kaynaklanan yükümlülüklerine ilişkin verdiği kararlar, uluslararası iklim değişikliği hukukunun devletlerin ülkelerinde hangi mekanizmalarla ve ne kadar uygulanabildiğini tespit etmek bakımından önem arz etmektedir.