Çocuk izlem merkezinde çalışan adli görüşmecilerin alan deneyimlerinin çocuk hakları perspektifinden değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İNSAN HAKLARI ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZUHAL KOPARAN

Danışman: NEŞE ŞAHİN TAŞĞIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türkiye;deki Çocuk İzlem Merkezlerinde (ÇİM) görev yapan adli görüşmecilerin alan deneyimlerinin, çocuk hakları perspektifinden kapsamlı bir değerlendirmesini sunmaktadır. Araştırma, çocuk istismarı ve ihmali gibi ciddi toplumsal sorunları, çocuk hakları bağlamında ele alarak, Çocuk İzlem Merkezlerinin bu sorunların çözümünde nasıl bir rol oynadığını incelemektedir. Tezde, çocuk istismarının çocuk haklarının ağır bir ihlali olduğu vurgulanmış ve bu ihlalin önlenmesi için adli süreçlerde çocuk dostu yaklaşımların önemine dikkat çekilmiştir. Çalışmanın temel amacı, Çocuk İzlem Merkezlerinde görev yapan adli görüşmecilerin, çocuk istismarı vakalarında nasıl bir tutum sergilediklerini ve bu süreçte karşılaştıkları zorlukları ortaya koymaktır. Araştırma, adli görüşmecilerin çocuk haklarına ne kadar duyarlı olduklarını ve bu hakların korunmasında ne ölçüde başarılı olduklarını değerlendirmeyi hedeflemiştir. Bu amaç doğrultusunda, nitel araştırma yöntemi kullanılarak, adli görüşmecilerle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler detaylı bir şekilde analiz edilmiştir. Çalışma derinlemesine görüşme tekniği ile gerçekleştirilmiş olup kartopu tekniği ile alanda çalışan adli görüşmecilere ulaşılmıştır. Veri analizi süreci, betimsel analiz yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular, adli görüşmecilerin büyük bir kısmının, çocuk hakları konusunda yeterli bilgi ile donatılmış olmadıklarını ve bu durumun, adli görüşme süreçlerinde çeşitli zorluklara neden olduğunu göstermektedir. Görüşmecilerin çoğu, çocuk hakları eğitimine ihtiyaç duyduklarını belirtmiş ve bu eksikliğin, çocukların adli süreçlerde korunmasını zorlaştırdığını ifade etmiştir. Ayrıca, Çocuk İzlem Merkezlerinde uygulamada karşılaşılan standardizasyon eksiklikleri ve yönetmelik boşlukları da adli görüşmecilerin işlerini etkin bir şekilde yapmalarını engelleyen faktörler arasında yer almaktadır. Bir katılımcının "İdare ile yaşadığımız sorunlar motivasyonumuzu olumsuz etkiliyor ve bu durumda yaptığımız görüşmelere yansıyor" cevabı bu bulgunun doğruluğunu destekler niteliktedir. Görüşmecilerin çocuk hakları eğitimine yönelik talepleri, bu eksikliğin giderilmesinin çocukların adli süreçlerde daha iyi korunmasını sağlayacağına işaret etmektedir. Ayrıca, Çocuk İzlem Merkezlerinde standardizasyonun sağlanması ve yönetmeliklerin güncellenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma, Çocuk İzlem Merkezlerinin çocuk hakları bağlamında işlevselliğinin artırılması ve adli görüşmecilerin çocuk haklarına dair bilinç düzeylerinin yükseltilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu öneriler, Türkiye'deki çocuk koruma sisteminin geliştirilmesine katkı sağlayacak ve çocukların adli süreçlerde maruz kalabilecekleri ikincil travmaların önlenmesine yardımcı olacaktır. Anahtar Sözcükler: Çocukla Adli Görüşme, Çocuk İstismarı, Çocuk Hakları, Çocuk İzlem Merkezi.