Kentsel dönüşüm sürecinin kadınlar üzerindeki etkisi: İstanbul Kadıköy ilçesi Fikirtepe Mahallesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF DUYGU ADIGÜZEL
Danışman: NURGÜN OKTİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küreselleşme ve göç hareketlerinin etkisiyle birlikte nüfus yoğunluğu ve kentleşme faaliyetlerinde büyük bir artış yaşanmıştır. Türkiye'de özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi şehirlerde nüfus yoğunluğuna bağlı olarak barınma problemleri ortaya çıkmıştır. Özellikle nüfus yoğunluğu fazla olan bölgelerde deprem riskine karşı insanların can güvenliğini sağlamak, gecekondulaşmaya ve çarpık kentleşmeye ortadan kaldırmak için kentsel dönüşüm projeleri ortaya çıkmıştır. Kentsel dönüşüm projeleri devletin TOKİ ve büyükşehir belediyeleri ile iş birliği içerisinde gerçekleştirmiş olduğu yenilenme süreci olarak ifade edilmektedir. Kentsel dönüşüm projeleri Türkiye genelinde birçok araştırmacının dikkatini çeken bir konu olmuştur. Kentsel dönüşüm sürecine giren bölgelerde ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan birçok değişiklik meydana gelmiştir. Kentsel dönüşüme giren bölgelerdeki kişilerin başka bölgelere göç etmek zorunda kalmaları kentsel dönüşüm projelerine olan bakış açısının değişmesine neden olmuştur. Birçok araştırmada kentsel dönüşüm projeleri tartışma konusu olarak yer almaktadır. Bu bilgilerden hareketle bu araştırmada İstanbul ili Kadıköy ilçesi Fikirtepe Mahallesi kentsel dönüşüm sürecinin kadınlar üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi konusu incelenmiştir. Çalışma kapsamında Fikirtepe Mahallesi'nde 30 kadın katılımcıya 26 açık uçlu soru yöneltilmiştir. Aynı zamanda bu bölgede çalışan belediye görevlilerinin de bölgeyle ilgili düşüncelerini anlamak için 6 belediye çalışanı ile 12 soruluk bir açık uçlu soru formu uygulaması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler sonuçlar kısmında analiz edilmiştir. Çalışma sonuçlarına bakıldığında Fikirtepe Mahallesi'nde ikamet eden kadınların kentsel dönüşüm sürecinden olumsuz yönde etkilendikleri gözlemlenmiştir. Kadınların komşuluk ilişkilerinin bitmesi yabancı uyrukluların bölgeye taşınması nedeniyle güvenlik sorunları yaşaması altyapı problemleri, yüksek ev kiraları nedeniyle ekonomik sorunlar ve çevre kirliliğine bağlı problemler yaşadıkları gözlemlenmiştir. Aynı zamanda bölge genelinde kentsel dönüşüm projesi ile ilgili yeterli düzeyde bilgilendirmenin yapılmadığına buna bağlı olarak kadınların kentsel dönüşüm projesine faydalı bulmadıkları ve desteklemedikleri tespit edilmiştir. Belediye çalışanları ile yapılan yarı-yapılandırılmış görüşme sonuçlarına bakıldığında belediye çalışanları da kadın katılımcılarla benzerlik gösteren cevaplar vermiştir. Bölge halkının kentsel dönüşüm sürecinden memnun olmadığını ve kentsel dönüşüm sürecinin bölgede yaşayanları olumsuz yönde etkilediğini ifade etmişlerdir. Bu araştırmanın kentsel dönüşüm ve Fikirtepe'de yapılan kentsel dönüşüm projesi ile ilgili yapılacak olan benzer araştırmalara kaynaklık etmesi beklenmektedir.