Cerrahi hemşirelerinde sirkadiyan ritimin bozulması ile sağlık sorunlarının ve tükenmişliğin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FERİDE SARUHAN AKGÜN

Danışman: DEMET AVCI ALPAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sirkadiyen ritim vücudumuzda 24 saatlik bir döngüyü takip eden fiziksel, zihinsel ve davranışsal değişiklikleri ifade eder. Bu araştırma sirkadiyen ritmin bozulmasının cerrahi hemşirelerinde sağlık sorunlarına ve tükenmişliğe olan etkisini araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini ise araştırmaya katılmayı onaylayan evrenin tamamı olan toplam 323 cerrahi hemşiresi oluşturmuştur. Araştırmada veriler, araştırmacıların geliştirdiği "Kişisel Bilgi Formu" ile izinleri alınmış olan "Tükenmişlik Ölçeği" ve "Chalder Yorgunluk Ölçeği" kısa formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde frekanslar, yüzdelik, ortalama, Kruskal-Wallis (Mann-Whitney U Test) ve X² Ki-kare testleri (Fischer Test) kullanılmıştır. "Tükenmişlik Ölçeği (TÖ)" grup ortalaması 45,1±16,5 bulunmuş olup, grubun "kapana kısılmış" ile "çaresiz" nitelikler arasında olduğu değerlendirilmiştir. "Chalder Yorgunluk Ölçeği (CYÖ)" grup ortalaması 3,0±0,8 bulunmuş olup, grubun puanının düşük çıktığı görülmektedir. Araştırmada 10 yıl altı çalışma süresi olan hemşirelerin Tükenmişlik Ölçeği puanlarının yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç olarak hemşirelerin dönen vardiya yerine belli dönemlerde gece ve gündüz vardiyalarında çalışmasının sağlanması, personel eksikliği gibi durumlarda benzer vardiyalardan icap nöbetlerine destek eleman çekilmesi ve gençlerin tükenmişlik açısından desteklenmesi önerilmektedir.