Toplu taşıma araçlarının duraklara varış sürelerinin tahminindeki sapmaları iyileştirmeye yönelik bir veri madenciliği uygulaması (İETT örneği)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KADİR KUŞTUL
Danışman: EMİN MURAT ESİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Metropollerde yaşayan insanların zamanının büyük bir kısmı şehir içi yolculuklarda geçmektedir. Bu durum, İstanbul gibi büyük metropollerde kişisel ulaşım planlaması yapmayı zorunlu kılar. İstanbul da ulaşım için kullanılan Akıllı Kart verilerine göre en çok tercih edilen ulaşım türü yaklaşık %50'lik oranla otobüslerdir. Bu nedenle yolcunun ulaşım planını sağlıklı biçimde yapabilmesi ve kurumsal kaynakların verimli kullanılabilmesi için Akıllı ulaşım sistemleri oluşturulmuştur. Bu kapsamda verilen hizmetlerden birisi de otobüslerin duraklara varış zamanını dinamik olarak tahmin etmek ve bu verileri mobil uygulama ya da akıllı durak gibi platformlarda kullanıcısı ile paylaşmaktır. Sistem, hizmetteki her bir otobüsün planlanmış sefer başlangıç saatinden itibaren güzergâhı üzerindeki her bir duraktan bir sonrakine varışı için geçecek zaman aralığını tahmin etmek ve kümülatif toplamı mutlak zaman cinsinden yolculara bildirmek fikrine dayanmaktadır. Bu süreler için yapılan tahminler, otobüsün güzergâhında ilk duraklar için daha isabetli olmasına karşılık sonraki duraklar için hata payı artmaktadır. Yolculuk süresi; yolculuğun yapıldığı zaman dilimi, bu zaman diliminde güzergâhın trafik yoğunluğu, yolcu sayısı, şoförün sürüş performansı, araç tipi gibi birçok parametreye bağlıdır. Yolculuk verilerinin kayıtlarına bakıldığında bu parametrelerin etkisiyle tekrarlanan patternlerin varlığı görülmektedir. Bu çalışmada, yolculuk sürelerinin tahmininde geçmiş kayıtlara dayalı genel geçer istatistikler yerine, daha ayrıntılı kümelendirilmiş parametrelere dayalı bir yöntem teklif edilmektedir. Önerilen yöntemi geliştirmek ve sınamak için İstanbul'da bir otobüs hattı, örnek veri seti olarak ele alınmıştır. Geçmiş veriler, veri madenciliğine dayalı olarak değerlendirilmiştir. Bu yöntemle yapılan tahminler halen kullanılan yöntemlerle yapılmış yolculuk süresi tahminleri ile kıyaslanarak elde edilen sonuçlar tartışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Kümeleme Algoritmaları, Veri Madenciliği, Akıllı Ulaşım, Seyahat süresi tahmini, Toplu Taşıma