Tarım-gıda tedarik zincirinde izlenebilirlik ve gıda güvenliği için blok zinciri: Kiraz ürünü uygulaması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, ULUSLARARASI TİCARET VE LOJİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEBNEM İNDAP
Danışman: MEHMET TANYAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Küreselleşme ile daha da karmaşık hale gelen tarım-gıda tedarik zincirlerinde gıda kayıpları oldukça yüksektir, fiyatlar üreticiden tüketiciye birkaç kat artmakta ve gıda güvenliği riskleri yaşanmaktadır. Tüketicilerin ise gıda güvenliği ve kalitesi ile ilgili endişeleri ve şeffaflık konusunda talepleri artmaktadır. Gıda güvenilirliği ve gerçekliğinin garanti edilmesi, verilerin değiştirilemez bir şekilde saklanması ve zincirdeki tüm hareketlerin hızlı bir şekilde izlenmesine imkan sağlayan Blok Zinciri Teknolojisi, tarım-gıda tedarik zinciri izlenebilirliğinde güvenli bir altyapı olarak büyük bir potansiyele sahiptir. Tezin temel amacı, Blok Zinciri Teknolojisi'nin tarım-gıda tedarik zincirinde nasıl kullanılabileceğini ve izlenebilirlik, şeffaflık, gıda güvenliği, gıda kaybı ve sürdürülebilirlik sorunlarını ele almaya nasıl yardımcı olabileceğini araştırmaktır. Tezin ikinci amacı, tarım-gıda tedarik zinciri paydaşlarının Blok Zinciri Teknolojisi hakkında farklı bakış açılarını araştırmaktır. Kiraz tedarik zinciri ve sertifikasyonunda Blok Zinciri kullanımı üzerine yürütülen çalışmada, sektör temsilcileri ile yarı yapılandırılmış mülakat metoduyla Blok Zinciri Teknolojisi'nin farkındalığı ve kullanım etkisinin kabulü değerlendirilmeye ve çok kriterli karar verme yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi ile tedarik zinciri stratejilerinde dijital yatırım öncelikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Tezin üçüncü amacı ise Blok Zinciri Teknolojisi'ni nasıl adapte edebilecekleri konusunda işletmelere ve gelecek araştırmalara öneriler geliştirmektir. Tedarik Zinciri Operasyonları Referans (SCOR) Modeli çerçevesi kiraz tedarik zincirine uygulanarak "Tarım-Gıda Tedarik Zinciri'nde Blok Zinciri Teknolojisi nasıl bir süreç modeli ile uygulanabilir?" sorusu yanıtlanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada geliştirilen analitik çerçeve ve çalışmanın bulguları farklı sektörlere ve tarım-gıda tedarik zincirlerinin farklı alt sektörlerine uyarlanabilir niteliktedir. Gelecekteki araştırmalarda, tüm paydaş perspektiflerinden nicel araştırma yoluyla model gereksinimlerinin derinlemesine araştırılması ve önerilen referans süreç modelinin simülasyonu veya gerçek durum testinin yapılması önerilebilir.