Ten rengi ırkçılığı, Türkiye özelinde siyahilerin maruz kaldıkları ayrımcılıklar

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İNSAN HAKLARI ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDURRAHMAN BAYSOY

Danışman: Bergen Özüaydın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın temel amacı, Türkiye toplumunda azınlık statüsünde olan siyahi bireylerin, ten renkleri nedeniyle maruz kaldıkları sosyal dışlanma ve damgalamanın boyutlarını, kamusal alandaki yansımalarını, aile içi ilişkilerdeki etkilerini ve medyadaki temsillerini derinlemesine anlamak ve görünür kılmaktır. Çalışma, kaynak taraması ve mevcut verilerden hareketle gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda yerel bağlamda somut örnekler incelenerek Türkiye'de siyahilerin maruz kaldıkları hak ihlalleri somut verilerle ortaya konulmaya çalışılmıştır. Literatürden elde edilen bulgulara göre Türkiye'de siyahi bireylerin karşılaştığı ayrımcılığın, Osmanlı döneminden miras kalan kölelik geçmişiyle bağlantılı olduğu ve bu tarihsel zeminin günümüzde de sosyal dışlanmanın temelini oluşturduğu görülmüştür Daha önce yapılan alan araştırmaları, siyahi bireylerin eğitim, sağlık, iş yaşamı ve kamusal alanlarda sıklıkla ten rengi temelli dışlayıcı tutumlara maruz kaldığını ortaya koymuştur. Eğitimde motivasyon kaybı ve okuldan kopuş, sağlıkta ise önyargılı hizmet pratikleri dikkat çekmektedir. Aile içi dinamiklerde beyazlaşma arzusu ve karma evlilikler, kimlik mücadelesinin sosyal düzlemdeki yansımalarını gösterirken, medya ve kültürel temsillerdeki olumsuz stereotipler ayrımcılığı derinleştirmektedir. "Arap bacı" gibi aşağılayıcı ifadeler, siyahi bireyleri marjinalleştirerek toplumsal eşitliği zedelemektedir. Kimlik tanımlarında ise kuşaklar arası farklılıklar dikkat çekmekte; yaşlılar genellikle "Arap" kimliğini benimserken genç kuşaklar kimlik arayışını daha sorgulayıcı ve bilinçli bir zeminde sürdürmektedir. Bu çalışma, siyahi bireylerin yaşadığı bütün bu problemlerle ilgili literatüre dayanan derinlemesine bir analiz içermektedir. Anahtar Sözcükler: Ayrımcılık, Ten rengi ayrımcılığı, Afro-Türkler, Türkiye, siyahi bireyler