Mastodini hastalarında depresyon ve antidepresan tedavisinin etkinliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAHMUT SERTAN KAPAKLI
Danışman: MANUK NORAYIK MANUKYAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Meme ağrısı şikayeti ile polikliniğe başvuran hastalarda depresyon ve anksiyete skorlaması yapmak ve antidepresan kullanımının mastodini tedavisi üzerindeki etkinliğini belirlemek.Yöntem: Genel Cerrahi Kliniğine Kasım 2009-Mart 2010 tarihleri arasında meme ağrısı şikayetiyle başvuran, anamnez, fizik muayene ve radyolojik tetkiklerinde patoloji saptanmayan 80 kadın hasta çalışmaya dahil edildi. Tüm hastalar başlangıçta ayrıntılı anamnez alınmasını takiben muayene edildi ve Belirti tarama testi (SCL-90-R), Hamilton Depresyon Derecelendirme Testi (HAM-D), Hamilton Anksiyete Değerlendirme Testi (HAM-A) ve Görsel Analog Ağrı Skalası (VAS) anketleri uygulandı. HAM-D ölçeği 10 puanın üzerinde olan hastalar psikiyatrik değerlendirmeye alındı ve depresyon tanısı konan 32 hastaya 3 ay süre ile Venlafaxine 75 mg/gün başlandı. Depresyon tanısı almayan 48 kişi ise kontrol grubunu oluşturdu. Hastalarla 3 aylık ilaç tedavisi ve takip süresi boyunca her ay bir kez görüşüldü ve Belirti tarama testi, Hamilton Depresyon derecelendirme testi , Hamilton Anksiyete Değerlendirme Testi ve Görsel Analog Ağrı Skalası anketleri tekrar uygulandı. Sonuçların karşılaştırılmaları SPSS 12.0 istatistik programı ile independent samples T-test kullanılarak yapıldı.Bulgular: Bu çalışmaya yaşları 16 ile 48 (ortalama 37,05 ± 7,31 yaş) arasında değişen 80 kadın hasta dahil edildi. Hastaların tümü pre-menopozal dönemdeydi. Kadınların 33' ü 35 yaş ve altı, 47 si 35 yaş üstündeydi. Ağrı 51 hastada tek memede, 29 hastada her iki memede lokalizeydi ; 22 hastada sağ memede, 29 hastada sol memedeydi; 51 hastada (% 63,8) siklik, 29 hastada (% 36,3) nonsiklik karakterde ağrı mevcuttu. Siklik mastodinisi olan kadınların yaş ortalaması 37,3 iken nonsiklik mastodinisi olan kadınların yaş ortalaması 36,1 idi.Radyolojik inceleme sonucunda 41 hasta BİRADS 1, 20 hasta BİRADS 2, 19 hasta BİRADS 3 kategorisinde yer aldı. 25 hasta ağrının koltukaltı, kol ve boyuna doğru yayıldığını ifade ediyordu, 55 hastada ise yalnız memede ağrı mevcuttu.68 hastanın fizik muayenesi normal olarak değerlendirildi; 12 hastada ele gelen kitle saptandı. Lokalizasyona göre meme ağrısının dağılımına baktığımızda ise retroareolar bölgede ağrısı olan 9, tek kadranda ağrısı olan 22 hasta, yaygın ve bir bölgeden daha fazla ağrısı olan 49 hasta tespit edildi. Yapılan psikiyatrik değerlendirmeler sonucunda 32 hastaya depresyon tanısı konarak anti-depresan tedavisine başlandı. Depresyon tanısı konmayan 48 hastaya ise klinik gözlem uygulandı.Hastalar 3 ay sonra tekrar değerlendirildiğinde;Antidepresan ilaç kullanan 32 kişiden 22 sinin ağrısının geçtiği,10 kişinin ise ağrısının geçmediği; ilaç kullanmayan 48 kişilik grupta ise 16 kişinin ağrısının kendiliğinden geçmesine rağmen 24 kişide ağrının geçmediği görülmüştür. Depresyon tanısı alan ve antidepresan ilaç başlanan 32 kişiden 26 sının depresyonu geçmesine rağmen 6 kişide depresyonun devam ettiği görülmüştür.Depresyonu geçen 26 kişinin 6 sında meme ağrısı devam ederken 20 sinde meme ağrısı geçmiştir.Depresyonu geçmeyen 6 kişinin 3 ünde meme ağrısı devam ederken, 3 hastada meme ağrısı şikayeti geçmiştir. Bir başka deyişle depresyon saptanmayan hastaların %66,6'sınde ağrı devam ederken, depresyon saptanan hastaların %31.2'sinde ağrının devam ettiği görüldü, ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p< 0.05).Bu çalışmada ağrılı tek yada iki taraflı olmasıyla ağrının remisyonu arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Bilateral meme ağrısı olan 29 hastadan ağrısı geçen 13 kişi (%44,8) iken tek taraflı meme ağrısı bulunan 51 hastadan ağrısı geçen 24 kişi (%47) idi.Çalışmamızda nonsiklik meme ağrısı olan kadınların % 44,8 inde ağrı devam ederken, siklik meme ağrısı olanlarda % 56,8 inde ağrı devam etmekteydi.Ağrının koltukaltına yayılımıyla ağrının remisyonu arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Koltukaltına yayılan meme ağrısı bulunan 24 hastadan ağrısı geçen 12 kişi (%50) iken koltukaltına yayılımı olmayan meme ağrısı olan 56 hastadan ağrısı geçen 26 kişi (%46) tespit edildi.Sonuç: Mastodini, depresyon ile yakın ilişkilidir. Mastodini yakınmasıyla gelen hastalarda, eğer klinik şüphe varsa mutlaka tanı koyularak depresyon tedavisi de başlanılmalıdır. Semptomatik tedavinin yanı sıra hastaların iyi bir psikiyatrik değerlendirmeye tabi tutulması ve gerek görüldüğü durumlarda düzenli bir antidepresan kullanımı mastodini tedavisinde yüz güldürücü sonuçlar vermektedir.