Uyumlu ve uyumsuz mükemmeliyetçilik özellikleri ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri ile depresyon arasındaki ilişkiler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEHER DUYGU TATLI
Danışman: KUNTAY ARCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada mükemmeliyetçi olmayan, uyumlu mükemmeliyetçi ve uyumsuz mükemmeliyetçi özelliklere sahip olan yetişkin bireylerin kullandıkları bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve depresyon düzeyleri arasındaki farklılıklar ile uyumlu ve uyumsuz mükemmeliyetçi özellikler, bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve depresyon arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma örneklemini oluşturan yetişkin bireylerin (n=355, 18-65 yaş aralığındaki) verileri analiz edilerek elde edilen bulgulara göre, mükemmeliyetçi olmayan bireyler ile uyumlu ve uyumsuz mükemmeliyetçi olan bireylerin kullandıkları bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin ve depresyon düzeylerinin farklılık gösterdiği bulunmuştur. Diğer yandan, uyumlu mükemmeliyetçi özellik değişkeni (yüksek standartlar) ile uyumlu bilişsel duygu düzenleme stratejilerinden bazılarının ilişkili olduğu, depresyonun ise ilişkili olmadığı saptanırken; uyumsuz mükemmeliyetçi özellik değişkeni (çelişki) ile depresyonun ilişkili olduğu, uyumsuz bilişsel duygu düzenleme stratejileri arasından çelişki ile en güçlü ilişkiye sahip olan stratejinin ise felaketleştirme olduğu saptanmıştır. Aynı zamanda uyumlu bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin (kabul hariç) depresyon ile negatif yönde ilişkili olduğu görülürken, depresyonun uyumsuz bilişsel duygu düzenleme stratejileri ile pozitif yönde ilişkili olduğu gözlenmiştir. Katılımcıların sosyo-demografik özellikleri bakımından araştırma değişkenlerinin karşılaştırıldığı analizler sonucunda, bireylerin sosyo-ekonomik özelliklerinden eğitim ve gelir düzeyine göre uyumlu ve uyumsuz mükemmeliyetçilik özelliklerinin farklılık gösterdiği ve yine cinsiyet, gelir ve eğitim düzeyine göre kullanılan bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin farklılık sergilediği bulunmuştur. Yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre eğitim düzeyi ve medeni durumun depresyon toplam puanı ile ilişkili olduğu, sosyo-demografik özellikler kontrol edildiğinde mükemmeliyetçi özelliklerden uyumsuz mükemmeliyetçi özellik değişkeninin (çelişki) depresyon ile ilişkili olduğu, öte yandan sosyo-demografik özellikler ile mükemmeliyetçi özellikler kontrol edildiğinde felaketleştirme stratejisinin depresyonu yordadığı gözlenmiştir.