Gender representations in EFL coursebooks: A comparative study of textbooks designed by Ministry of Education of Turkey and Non-Nurkish publishers


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MUSTAFA YAKUP DİKTAŞ

Danışman: ABDULLAH NEJAT TÖNGÜR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma 2009-2010 eğitim ve öğretim yılında 6,7 ve 8. sınıflarda okutulan iki ayrı İngilizce ders kitabı setindeki toplumsal cinsiyet sunumlarını incelemek amacıyla yapılmıştır. İlk set devlet okullarında uygulamada olan ve Milli Eğitim Bakanlığınca hazırlanan kitaplardan, ikinci set ise bir takım özel okullarda okutulan ve Britanyalı yayınevleri tarafından hazırlanan kitaplardan oluşmaktadır. Amaç toplumsal cinsiyet sunumları anlamında Milli Eğitim Bakanlığı ve Britanyalı basımevleri arasındaki benzerlikleri ve ana farklılıkları ortaya koymaktır. Toplumsal cinsiyetin nasıl sunulduğunu belirlemek için araştırmacı sekiz farklı kategoriyle yola çıkmıştır. Bunlar: a) resimlerde ve metinlerde toplumsal cinsiyetin ortaya çıkışı, b) konuşma miktarları, c) mesleklerin analizleri, d) evsel roller ve ailedeki sorumluluklar, e) kadınları ve erkekleri tanımlayan önadlar, f) boş zaman etkinlikleri, g) aile rolleri ve h) görsellerin ve metinlerin göstergebilimsel çözümlemeleridir. Çalışmanın odak noktası olan bu sekiz kategori ışığında İngilizce ders kitaplarındaki toplumsal cinsiyet kalıp yargıları, cinsiyet yanlılığı ve kadınlara ve erkeklere verilen toplumsal cinsiyet rolleri ortaya çıkarılmıştır. Sonuçlar niteliksel ve niceliksel olarak incelenmiştir. Milli Eğitim Bakanlığının hazırladığı kitaplardaki resimlerde ve metinlerde kadınlar daha az yer verilmiş olduğu; mesleklerde, ev içi aktiviteler, boş zaman aktivitelerinde ve görsellerin göstergebilimsel çözümlemelerinde de kadına yönelik cinsiyet ayrımcılığının var olduğu tespit edilmiştir. Kadınları ve erkekleri niteleyen ön adların analizinde ise kadın ve erkeğe atfedilen kalıp yargıların devam ettiği gözlemlenmiştir. Britanyalı basımevlerinin kitaplarında ise resimlerde ve metinlerde kadınların sayısal olarak azınlık teşkil ettiği; konuşma miktarları ve boş zaman aktivitelerinde ise görünür bir erkek yanlılığının var olduğu gözlemlenmiştir. Britanyalı basımevlerin kitaplarındaki görsellerin göstergebilimsel çözümlemelerinde ise kadına ve erkeğe biçilen kalıp yargıların geçerliliğinin korunduğu sonucuna varılmıştır.