Sinemada cinsel istismarın temsili: Eylül'ün Uğur Böcekleri
Tezin Türü: Sanatta Yeterlik
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, GÜZEL SANATLAR ANASANAT DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURÇAK HARPUTLUOĞLU
Danışman: HAKAN AYTEKİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Erken çocukluk döneminde yaşanılan istismar, türü ne olursa olsun çocukta travmaya neden olur. Özellikle yaşanan cinsel istismar sonrası gelişen travma, çocuğun farklı duygusal ve davranışsal tepkiler geliştirmesine neden olur. Bu tepkiler zaman içerisinde farkedilmeyerek, çocuğun kişiliği ile örtüşebilir. Bunun yanında erken yaşta zihin hafızasına kaydedilmeyen hatıralar, beden hafızasına kaydedilir. Çocuk acı çekmemek için bu hatırayı hafızasından siler. Çocukluk çağında yaşanılan cinsel istismar sonrası amnezi geliştiren çocuk; ergen olduğunda veya hayatının bir döneminde kendiliğinden veya bir uyaran ile ya da terapi esnasında geçmişte yaşadığı olayı yavaş yavaş anımsamaya başlamakta ve bir grup travmatik semptomla baş başa kalmaktadır. Er ya da geç, bellekten silindiği düşünülen olay; maruz kalan çocuk veya ergende tehdit oluşturmayacak hale geldiğinde veya gerçekleri belleğe hatırlatan çağrışımlar yarattığında hatırlanır. İstismarın yaşandığı andan bellekte hatırlanana kadar geçen süreçte çocuk/ergende bıraktığı fizyolojik; duygusal yoğunluk ebeveynler tarafından farkedilmemiş ya da bir şekilde göz ardı edilmiş, ilişkilendirilememiştir. Travmatik olayların açıklanabilir hale gelmesinden sonra iyileşme sürecinin ilk evresi mağdurun psikolojik olarak güçlendirilmesi ve yaşadıklarını söze dökebilmesidir. Tez çalışmasında kuramsal olarak çocukluk çağındaki cinsel istismar türlerine yer verilerek, acı çekmekten kaçınan çocuğun istemsiz şekilde yaşanılan anıyı hafızasından silerek amnezi yaşamasına ve yaşamını bu anıdan arda kalan travmatik durumlarla yaşamaya devam etmesine değinilmiştir. Dünya ve Türk sinemasında cinsel istismar üzerine çekilmiş filmlerden bazıları incelenmiştir. Eylül'ün Uğur Böcekleri filminde anlatıldığı gibi yaşanan travma, zaman içerisinde tekrar hatırlanabilir. Bu hatırlatıcı, tersine bir işlev yüklenerek, herkese uğur getirdiği varsayılan bir uğur böceği olabilir. Filmde travmanın yaşanmasından uzun yıllar sonra yapılan bir doğa gezisinde Eylül'ün travmasıyla yüzleşmesi anlatılmaktadır. Eylül'ün duygusal gelgitlerinin doğada mevsimlerin değişimiyle verilmesi ise filmin temel sinematografik yaklaşımını oluşturmaktadır.